Hiệu quả tài chính từ chức năng trung gian tài chính của ngân hàng thương mại trong bối cảnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông

Lê Thị Thanh Hương

Trường Đại học Tài chính - Marketing; Email: [email protected]

Lê Hoàng Vinh

Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh; Email: [email protected]

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích các nền tảng lý thuyết nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chức năng trung gian tài chính, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông và hiệu quả tài chính của ngân hàng thương mại. Thông qua tổng quan lý thuyết và phân tích các bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu nhận diện khoảng trống trong việc giải thích cơ chế tác động của công nghệ đến hiệu quả tài chính thông qua hoạt động trung gian ngân hàng. Kết quả phân tích cho thấy, công nghệ thông tin và truyền thông không chỉ tác động trực tiếp đến hiệu quả tài chính mà còn có vai trò điều tiết mối quan hệ giữa chức năng trung gian tài chính và kết quả kinh doanh của ngân hàng. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận, định hướng kiểm định thực nghiệm và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính của ngân hàng thương mại trong bối cảnh chuyển đổi số.

Từ khóa: Chức năng trung gian tài chính, công nghệ thông tin, truyền thông, hiệu quả tài chính

Abstract

The study examines the theoretical foundations to clarify the relationship between the financial intermediation function, the application of information and communication technology (ICT), and the financial performance of commercial banks. Through a theoretical review and an analysis of empirical evidence, the study identifies gaps in explaining the mechanisms through which technology affects financial performance via banking intermediation activities. The findings indicate that information and communication technology not only has a direct impact on financial performance but also plays a moderating role in the relationship between the financial intermediation function and banks’ business performance. The study contributes to the theoretical foundation, provides directions for empirical testing, and helps improve the financial management efficiency of commercial banks in the context of digital transformation.

Keywords: Financial intermediation function, information technology, communication technology, financial performance

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngân hàng thương mại (NHTM) là trụ cột của hệ thống tài chính, đảm nhận chức năng trung gian tài chính thông qua việc huy động vốn từ các chủ thể thặng dư và cung cấp vốn cho các chủ thể thiếu hụt. Hoạt động trung gian tài chính hiệu quả giúp NHTM tối ưu hóa dòng vốn, giảm thiểu chi phí giao dịch và gia tăng khả năng sinh lời. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) đã tạo ra những tác động sâu rộng đến hoạt động ngân hàng. Ứng dụng ICT giúp ngân hàng mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ, cải thiện chất lượng trung gian tài chính và đồng thời gia tăng khả năng sinh lời. Từ góc nhìn quản trị, ICT trở thành công cụ quan trọng để nâng cao năng lực phân bổ vốn, giảm thiểu rủi ro tín dụng và tạo ra sự khác biệt trong cạnh tranh. Nghiên cứu cung cấp khung lý thuyết và đề xuất khám phá thực nghiệm nhằm giải thích cho vai trò điều tiết của ICT trong việc đảm bảo hiệu quả tài chính của các NHTM từ sự liên kết của cho vay và tiền gửi theo chức năng trung gian tài chính.

TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

Chức năng trung gian và hiệu quả tài chính của ngân hàng thương mại

Trong lý thuyết tài chính hiện đại, NHTM thực hiện chức năng trung gian tài chính nhằm tối ưu hóa phân bổ vốn, giảm thiểu thông tin bất đối xứng và chi phí giao dịch. Theo Gurley và Shaw (1960), ngân hàng tạo ra giá trị thông qua chuyển đổi tài sản và điều chuyển vốn từ chủ thể thặng dư sang chủ thể thiếu hụt. Vai trò này được giải thích qua 3 lý thuyết nền tảng. Thứ nhất, Lý thuyết giám sát ủy thác của Diamond (1984) nhấn mạnh lợi thế chuyên môn hóa của ngân hàng trong thẩm định, giám sát người vay, qua đó hạn chế rủi ro đạo đức, lựa chọn bất lợi và chi phí thông tin. Thứ hai, Lý thuyết thanh khoản của Diamond và Dybvig (1983) giải thích khả năng chuyển đổi kỳ hạn của ngân hàng thông qua huy động tiền gửi có tính thanh khoản cao để tài trợ cho các khoản cho vay dài hạn, đồng thời quản lý nhu cầu rút tiền và rủi ro thanh khoản. Thứ ba, Lý thuyết sản xuất thông tin của Campbell và Kracaw (1980) cho rằng ngân hàng tạo ra giá trị nhờ kết hợp thu thập, xử lý thông tin với cung cấp dịch vụ tài chính, qua đó hình thành chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay.

Như vậy, hiệu quả tài chính của NHTM gắn liền với năng lực thực hiện chức năng trung gian, thể hiện qua khả năng tối ưu hóa chênh lệch lãi suất, kiểm soát chi phí thông tin và quản trị rủi ro.

Hiệu quả tài chính từ thực hiện chức năng trung gian của ngân hàng trong bối cảnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông

Theo Lý thuyết thông tin bất cân xứng của Leland và Pyle (1977), một trong những rào cản cơ bản trong hoạt động ngân hàng là sự bất cân xứng thông tin giữa các chủ thể, đặc biệt trong thị trường tín dụng, cụ thể là người thặng dư thường không thể nắm bắt đầy đủ hoặc chính xác thông tin liên quan đến người thiếu hụt. Tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nơi mà hệ thống thông tin tín dụng quốc gia chưa toàn diện, vấn đề bất cân xứng thông tin càng trở nên nghiêm trọng. Do đó, sự phát triển và ứng dụng ICT đóng vai trò thiết yếu trong việc thu hẹp khoảng cách thông tin giữa ngân hàng và khách hàng.

Lý thuyết dựa vào nguồn lực của Wernerfelt (1984) chỉ ra rằng, nền tảng về ICT góp phần hình thành nguồn lực mà qua đó hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động kinh doanh của mỗi ngân hàng. Chẳng hạn, các NHTM triển khai các giải pháp ngân hàng lõi hiện đại và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng cũng như phức tạp hơn của khách hàng, phân tích dữ liệu lớn để phát hiện rủi ro, hoặc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện nhu cầu dịch vụ tài chính của khách hàng, qua đó tối ưu hóa hiệu quả phân bổ và khai thác nguồn lực.

Theo Lý thuyết khuếch tán đổi mới của Rogers (2003), một công nghệ mới khi được áp dụng vào tổ chức không chỉ đóng vai trò là công cụ kỹ thuật đơn thuần, mà là một tiến trình đổi mới sáng tạo toàn diện có khả năng tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ và mở rộng biên giới cung cấp dịch vụ. Trong lĩnh vực ngân hàng, tốc độ và mức độ thành công của quá trình khuếch tán này phụ thuộc lớn vào năng lực công nghệ tích lũy và mức độ trưởng thành của tổ chức (Pennings và Harianto, 1992). Việc các ngân hàng triển khai thành công các đổi mới công nghệ như: eKYC, Mobile Banking, ngân hàng số tích hợp, dữ liệu lớn (Big Data), AI trong phê duyệt tín dụng hay hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp trong quản trị điều hành… không chỉ thể hiện năng lực công nghệ, mà còn phản ánh mức độ trưởng thành trong quá trình đổi mới, từ đó thúc đẩy gia tăng mạnh mẽ hiệu quả tài chính ngân hàng (Pennings và Harianto, 1992).

Lý thuyết chi phí giao dịch của Harry (1937) và được chuẩn hóa trong nghiên cứu của Williamson (1985) chỉ ra rằng, bất kỳ giao dịch nào giữa 2 bên đều phát sinh chi phí, bao gồm chi phí tìm kiếm thông tin, thương lượng, giám sát, thực thi hợp đồng và xử lý bất trắc phát sinh. Theo đó, ICT đóng vai trò hỗ trợ cắt giảm chi phí giao dịch thông qua số hóa và tự động hóa quy trình nghiệp vụ, từ đó nâng cao khả năng sinh lời của NHTM thông qua gia tăng hiệu quả trung gian tài chính khi các giao dịch huy động và cho vay được xử lý nhanh, chính xác và ít rủi ro hơn.

Lý thuyết năng lực động của Teece và cộng sự (1997), được mở rộng bởi Teece (2007), nhấn mạnh khả năng tích hợp và tái cấu trúc nguồn lực nhằm thích ứng với môi trường biến động. Trong chuyển đổi số ngân hàng, ICT không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là nguồn lực chiến lược, được khai thác thông qua nhận diện cơ hội, triển khai đổi mới công nghệ và tái cấu trúc hoạt động. Quá trình này góp phần nâng cao hiệu quả thẩm định tín dụng, quản trị rủi ro và phân phối dịch vụ, qua đó cải thiện hiệu quả tài chính. Ngược lại, năng lực thích ứng hạn chế có thể làm gia tăng chi phí đầu tư công nghệ mà không mang lại hiệu quả tương ứng. Quan điểm này phù hợp với Lý thuyết chuyển đổi số, coi chuyển đổi số là quá trình tái cấu trúc mô hình kinh doanh, quy trình vận hành và phương thức tạo lập giá trị (Matt và cộng sự, 2015; Vial, 2019). Theo đó, ICT vừa tác động trực tiếp đến hiệu quả tài chính thông qua nâng cao năng suất, vừa đóng vai trò điều tiết mối quan hệ giữa chức năng trung gian tài chính và kết quả kinh doanh của ngân hàng (Vial, 2019).

Lý thuyết năng lực hấp thụ của Cohen và Levinthal (1990) định nghĩa năng lực hấp thụ là khả năng nhận diện, đồng hóa và khai thác tri thức hoặc công nghệ mới từ bên ngoài nhằm tối ưu hóa hiệu suất tổ chức. Trong ngành ngân hàng, năng lực này được biểu hiện cụ thể qua trình độ nguồn nhân sự, mức độ tích hợp hệ thống, năng lực quản trị dữ liệu và mức độ sẵn sàng của tổ chức. Tích hợp lý thuyết này vào mô hình nghiên cứu thiết lập nền tảng biện luận cho 2 cơ chế tác động của ICT: tác động trực tiếp thúc đẩy hiệu quả tài chính và tác động gián tiếp thông qua việc nâng cao chất lượng các hoạt động trung gian tài chính. Đồng thời, lý thuyết này cung cấp cơ sở lý luận vững chắc hỗ trợ vai trò điều tiết của ICT (Zahra và George, 2002), minh chứng rằng hiệu quả chuyển hóa từ năng lực trung gian truyền thống sang kết quả tài chính thực tế phụ thuộc chặt chẽ vào mức độ hấp thụ công nghệ số của từng NHTM.

Tóm lại, các lý thuyết trên cung cấp cơ sở giải thích tác động của ICT đến hiệu quả tài chính thông qua chức năng trung gian của NHTM. Lý thuyết thông tin bất cân xứng (Leland và Pyle, 1977) và Lý thuyết chi phí giao dịch (Williamson, 1985) làm rõ những rào cản trong hoạt động ngân hàng; trong khi Lý thuyết dựa vào nguồn lực (Wernerfelt, 1984) và Lý thuyết khuếch tán đổi mới (Rogers, 2003) nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong nâng cao hiệu quả trung gian tài chính. Đồng thời, Lý thuyết năng lực động (Teece, 2007), Lý thuyết chuyển đổi số (Vial, 2019) và Lý thuyết năng lực hấp thụ (Cohen và Levinthal, 1990) giải thích khả năng chuyển hóa đầu tư công nghệ thành giá trị tài chính. Sự kết hợp này cho thấy ICT không chỉ tác động trực tiếp đến hiệu quả tài chính mà còn đóng vai trò điều tiết mối quan hệ giữa chức năng trung gian tài chính và kết quả kinh doanh của NHTM.

BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ

Các nghiên cứu truyền thống như Athanasoglou và cộng sự (2008), Sufian (2011) tập trung sâu vào các cấu phần nội tại của hoạt động trung gian (cho vay, tiền gửi), chưa phản ánh được vai trò của công nghệ số. Ngược lại, làn sóng nghiên cứu về chuyển đổi số của Scott và cộng sự (2017) lại cô lập tác động của ICT như một nhân tố độc lập thúc đẩy khả năng sinh lời, tách rời công nghệ khỏi hệ quy chiếu cốt lõi của ngân hàng là giảm thiểu thông tin bất đối xứng và tái cấu trúc kỳ hạn tài sản. Sự phân mảnh này tạo ra khoảng trống lớn về cơ chế truyền dẫn tương tác giữa công nghệ và hoạt động trung gian để định hình hiệu quả kinh tế.

Mặc dù nhiều học giả khẳng định công nghệ giúp tối ưu hóa chi phí giao dịch và nâng cao năng suất (Del Gaudio và cộng sự, 2021), một số nghiên cứu khác lại cảnh báo về rủi ro chi phí đầu tư hoặc rào cản cấu trúc thị trường (Philippon, 2019). Nghiên cứu của Chowdhury và cộng sự (2023), Pham (2025) đã kiểm định tính phi tuyến tính của đầu tư công nghệ, nhưng các nghiên cứu này vẫn chưa khám phá vai trò điều tiết hoặc trung gian của các chỉ báo trung gian tài chính. Hiệu ứng ngưỡng của ICT phụ thuộc chặt chẽ vào năng lực hấp thụ công nghệ của chính cấu trúc tín dụng và nguồn vốn huy động nội tại tại mỗi ngân hàng.

Tại một nền kinh tế mới nổi như Việt Nam, thị trường tài chính mang đặc trưng sâu sắc của mô hình kinh tế dựa vào hệ thống ngân hàng hơn là thị trường vốn, nơi các NHTM đóng vai trò cung ứng vốn áp đảo và gánh vác phần lớn nhu cầu tài trợ của toàn nền kinh tế (Levine, 2002). Theo số liệu Ngân hàng Thế giới (WB, 2026), tại Việt Nam tỷ lệ tín dụng/GDP duy trì ở mức cao từ năm 2017 đến nay, tỷ lệ này liên tục duy trì trên 100% và đến năm 2025 đạt 145%, thuộc nhóm cao nhất khu vực ASEAN. Năm 2026, tỷ lệ này có thể tiếp tục leo lên một nấc mới. Khi tỷ lệ này tiếp tục gia tăng, sự phụ thuộc của nền kinh tế vào nguồn vốn ngân hàng ngày càng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các tổ chức tín dụng trong kiểm soát rủi ro tín dụng, thanh khoản, chênh lệch kỳ hạn và củng cố năng lực vốn tự có nhằm bảo đảm an toàn hoạt động. Các rào cản thông tin đặc thù còn làm gia tăng mức độ bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch trên thị trường tài chính. Đồng thời, các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam cũng xác nhận rằng hoạt động cung ứng vốn của các NHTM là kênh truyền dẫn huyết mạch ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định vĩ mô và tăng trưởng kinh tế (Nguyen, 2022). Sự thiếu hụt một hệ thống dữ liệu tín dụng quốc gia toàn diện làm gia tăng mức độ bất cân xứng thông tin, đẩy chi phí giao dịch truyền thống lên rất cao.

Trong bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam đang trải qua tiến trình chuyển đổi số mạnh mẽ dưới sự định hướng từ Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số và Quyết định số 3579/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về Chiến lược chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2030 (Ngân hàng Nhà nước, 2025), hiệu quả tài chính không thuần túy là một hàm số tuyến tính của các yếu tố vĩ mô, đặc điểm ngành hay nguồn lực nội tại. Đáng chú ý, hiệu quả này chịu sự chi phối sâu sắc từ khả năng tối ưu hóa chức năng trung gian tài chính trên nền tảng ứng dụng ICT. Động lực chuyển đổi số này được gia tăng đáng kể nhờ nền tảng hạ tầng số thuận lợi, thể hiện qua tỷ lệ người dùng internet đạt 78,8% dân số (DataReportal, 2025) cùng sự mở rộng dịch vụ tài chính toàn diện với hơn 87% người trưởng thành đã sở hữu tài khoản thanh toán tại ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, 2025). Tuy nhiên, việc thiếu vắng các kiểm định thực nghiệm về cơ chế truyền dẫn này đang để lại một khoảng trống nghiên cứu đáng kể. Do đó, hướng nghiên cứu hiện tại không chỉ bổ sung vào dòng lý thuyết quản trị tài chính bằng việc làm rõ mối quan hệ tương tác đa chiều giữa công nghệ và chức năng trung gian, mà còn cung cấp các bằng chứng thực chứng cốt lõi nhằm hỗ trợ chiến lược quản trị rủi ro và phát triển bền vững cho các NHTM tại Việt Nam.

KẾT LUẬN

Sự kết hợp chặt chẽ và hệ thống giữa các nền tảng lý thuyết kinh điển và đặc trưng thực nghiệm của thị trường mới nổi đặt ra yêu cầu cấp thiết cho hướng nghiên cứu về hiệu quả tài chính từ thực hiện chức năng trung gian của ngân hàng trong bối cảnh ứng dụng ICT.

Về mặt lý luận, các Lý thuyết về bất cân xứng thông tin, Lý thuyết chi phí giao dịch kết hợp cùng Lý thuyết nguồn lực và Lý thuyết khuếch tán đổi mới đã thiết lập nền tảng vững chắc, định hình công nghệ như một tác nhân cốt lõi nhằm giải quyết các rào cản thị trường. Tuy nhiên, để nguồn lực công nghệ này thực sự chuyển hóa thành hiệu quả tài chính thực tế và vượt qua nghịch lý năng suất, NHTM bắt buộc phải kích hoạt năng lực động để tái cấu trúc mô hình vận hành, đồng thời dựa trên nền tảng năng lực hấp thụ nội tại để đồng hóa tri thức số. Sự bổ trợ này khẳng định ICT không chỉ tác động trực tiếp, mà còn vận hành như một vài trò điều tiết và thúc đẩy then chốt đối với hiệu quả tài chính của các NHTM.

Về mặt thực nghiệm, hướng nghiên cứu này được kỳ vọng dung hòa 2 nhánh học thuật vốn đang tồn tại biệt lập - các nghiên cứu truyền thống bỏ sót vai trò của công nghệ, còn làn sóng số hóa lại cô lập tác động của ICT ra khỏi chức năng trung gian cốt lõi. Đặc biệt, tại một nền kinh tế mới nổi dựa vào hệ thống ngân hàng như Việt Nam, nơi hệ thống thông tin tín dụng đang trong quá trình hoàn thiện và làn sóng số hóa đang diễn ra mạnh mẽ, hiệu quả tài chính của ngân hàng không thuần túy là một hàm số tuyến tính của các yếu tố vĩ mô, cấu trúc ngành hay các đặc điểm nội tại. Sự hiện diện của ICT đã phá vỡ các rào cản địa lý và cấu trúc chi phí vận hành truyền thống, biến tác động của công nghệ lên hiệu quả tài chính thành một hàm phi tuyến tính phức tạp, vốn chịu sự truyền dẫn và chi phối sâu sắc bởi chính năng lực thực hiện chức năng trung gian tài chính của ngân hàng thông qua cấu trúc tín dụng và nguồn vốn nội tại.

Nghiên cứu chủ yếu dựa trên tổng quan lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm trước đây, chưa thực hiện kiểm định định lượng để xác định mức độ tác động của ICT đến hiệu quả tài chính thông qua chức năng trung gian tài chính của ngân hàng thương mại. Bên cạnh đó, sự khác biệt về quy mô, năng lực công nghệ và đặc điểm hoạt động giữa các ngân hàng chưa được xem xét đầy đủ. Các nghiên cứu tiếp theo cần sử dụng dữ liệu bảng của các ngân hàng thương mại Việt Nam, xây dựng mô hình định lượng nhằm kiểm định tác động trực tiếp, vai trò điều tiết và mối quan hệ phi tuyến của ICT, đồng thời xem xét sự khác biệt giữa các nhóm ngân hàng để nâng cao giá trị thực tiễn của kết quả nghiên cứu.

Tài liệu tham khảo:

1. Athanasoglou, P. P., Brissimis, S. N., & Delis, M. D. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 121-136.

2. Campbell, T. S., & Kracaw, W. A. (1980). Information production, market signalling, and the theory of financial intermediation. The Journal of Finance, 35(4), 863-882.

3. Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative science quarterly, 128-152.

4. DataReportal. (2025). Digital 2025: Vietnam.

5. Chowdhury, M. A. F., Abdullah, M., Nazia, N. N. C., & Roy, D. (2023). The nonlinear and threshold effects of IT investment on the banking sector of Bangladesh. Economic Change and Restructuring, 56(6), 4253-4283.

6. Del Gaudio, B. L., Porzio, C., Sampagnaro, G., & Verdoliva, V. (2021). How do mobile, internet and ICT diffusion affect the banking industry? An empirical analysis. European Management Journal, 39(3), 327-332.

7. Diamond, D. W. (1984). Financial intermediation and delegated monitoring. The Review of Economic Studies, 51(3), 393-414.

8. Diamond, D. W., & Dybvig, P. H. (1983). Bank runs, deposit insurance, and liquidity. Journal of Political Economy, 91(3), 401-419.

9. Gurley, J.G., & Shaw, E.S. (1960). Money in Theory of Finance. Brookings, Washington DC.

10. Leland, H. E., & Pyle, D. H. (1977). Informational asymmetries, financial structure, and financial intermediation. The journal of Finance, 32(2), 371-387.

11. Levine, R. (2002). Bank-based or market-based financial systems: which is better?. Journal of financial intermediation, 11(4), 398-428.

12. Matt, C., Hess, T., & Benlian, A. (2015). Digital transformation strategies. Business & information systems engineering, 57(5), 339-343.

13. Nguyen, P. T. (2022). The impact of banking sector development on economic growth: The case of Vietnam’s transitional economy. Journal of Risk and Financial Management, 15(8), 358.

14. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2025). Quyết định số 3579/QĐ-NHNN phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030.

15. Pennings, J. M., & Harianto, F. (1992). The diffusion of technological innovation in the commercial banking industry. Strategic management journal, 13(1), 29-46.

16. Pham, T. T. (2025). Nonlinear Dynamics of Information and Communication Technology, Income Diversification, and Competitiveness in Emerging Banking Markets: Evidence from Vietnam. Malaysian Journal of Economic Studies, 62(2), 231-250.

17. Philippon, T. (2019). On fintech and financial inclusion (No. w26330). National Bureau of Economic Research.

18. Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations. Free Press, UK.

19. Scott, S. V., Van Reenen, J., & Zachariadis, M. (2017). The long-term effect of digital innovation on bank performance: An empirical study of SWIFT adoption in financial services. Research policy, 46(5), 984-1004.

20. Sufian, F. (2011). Profitability of the ASEAN-5 banking sector: A panel data analysis. International Journal of Economics and Management, 5(1), 123-145.

21. Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: the nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic management journal, 28(13), 1319-1350.

22. Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic management journal, 18(7), 509-533.

23. Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The journal of strategic information systems, 28(2), 118-144.

24. Wernerfelt, B. (1984). A resource‐based view of the firm. Strategic management journal, 5(2), 171-180.

25. Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism. Firms, markets, relational contracting. In Das Summa Summarum des Management: Die 25 wichtigsten Werke für Strategie, Führung und Veränderung (pp. 61-75). Wiesbaden: Gabler.

26. World Bank - WB (2026). Viet Nam Economic Update: Sustaining Reforms, Navigating Uncertainty.

27. Williamson, O.E. (1985). The Economic Institutions of Capitalism. The Free Press, New York.

28. Zahra, S. A., & George, G. (2002). Absorptive capacity: A review, reconceptualization, and extension. Academy of management review, 27(2), 185-203.