Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo - Phú Thọ

Phó Thị Thanh

Học viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

Lê Thị Kim Nhung, Nguyễn Minh Tâm, Lê Duy Hiếu

Sinh viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

Hoàng Thị Hương

Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

Email: [email protected]

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ nhằm đánh giá tiềm năng và những hạn chế trong quá trình phát triển du lịch tại địa phương. Kết quả phân tích cho thấy, phát triển du lịch tại Tam Đảo chịu tác động của 5 nhóm yếu tố chủ yếu: Điều kiện tự nhiên và văn hoá xã hội, Cơ sở hạ tầng du lịch, Chất lượng dịch vụ, Chính sách quản lý và phát triển du lịch, Truyền thông quảng bá du lịch. Mặc dù Tam Đảo có tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu, khoảng cách địa lý thuận lợi từ Hà Nội và văn hóa đặc sắc, nhưng việc đầu tư chưa đồng bộ, công tác quảng bá còn yếu và chất lượng phục vụ du lịch chưa cao đang là những rào cản lớn. Từ đó, nhóm tác giả đề xuất các giải pháp phát triển du lịch bền vững, gắn bảo tồn tài nguyên với nâng cao đời sống người dân và tăng nguồn thu cho địa phương.

Từ khóa: Du lịch Tam Đảo, Phú Thọ, yếu tố ảnh hưởng, phát triển du lịch bền vững

Abstract

This study examines the factors influencing tourism development in Tam Dao Commune, Phu Tho Province, to assess the locality's tourism potential and the constraints affecting its development. The findings indicate that tourism development in Tam Dao is primarily influenced by five groups of factors: natural and socio-cultural conditions, tourism infrastructure, service quality, tourism management and development policies, and tourism promotion and communication. Although Tam Dao offers considerable advantages in natural landscapes, a favorable climate, convenient access from Ha Noi, and distinctive cultural heritage, inadequate infrastructure investment, limited promotional activities, and unsatisfactory service quality remain significant barriers to sustainable tourism development. Based on these findings, the study proposes several policy recommendations to promote sustainable tourism development by integrating resource conservation with improvements in local livelihoods and revenue generation.

Keywords: Tam Dao tourism, Phu Tho, influencing factors, sustainable tourism development

ĐẶT VẤN ĐỀ

Tam Đảo là một trong những điểm du lịch nổi bật của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, sở hữu khí hậu ôn hòa, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc và hệ sinh thái đa dạng. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển đồng bộ của hệ thống kết cấu hạ tầng và nhu cầu du lịch nghỉ dưỡng tăng cao, Tam Đảo nhanh chóng trở thành trung tâm hút khách của tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập. Tuy nhiên, sự tăng trưởng mạnh mẽ cũng đang đặt ra nhiều thách thức về quản lý tài nguyên, đảm bảo chất lượng dịch vụ và duy trì bản sắc văn hóa địa phương. Vì vậy, việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo có ý nghĩa quan trọng nhằm xây dựng các giải pháp phù hợp hướng tới phát triển bền vững.

CƠ SỞ LÝ LUẬN

Phát triển du lịch là quá trình khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên tự nhiên, văn hóa và kinh tế - xã hội nhằm mở rộng hoạt động du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và khả năng thu hút khách. Phát triển du lịch không chỉ thể hiện qua số lượng khách, doanh thu mà còn gắn với hoàn thiện hạ tầng, tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cộng đồng.

Theo Luật Du lịch năm 2017, phát triển du lịch bền vững là sự phát triển đáp ứng các yêu cầu về kinh tế, xã hội và môi trường, bảo đảm hài hòa lợi ích các chủ thể và không ảnh hưởng đến nhu cầu du lịch trong tương lai. Vì vậy, phát triển du lịch phải kết hợp tăng trưởng kinh tế, bảo vệ tài nguyên, giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao lợi ích của người dân địa phương.

Lý thuyết chu kỳ sống điểm đến của Butler (1980) cho rằng một điểm du lịch thường trải qua các giai đoạn khám phá, tham gia, phát triển, củng cố, đình trệ và có thể suy giảm hoặc phục hồi. Khi lượng khách tăng nhanh nhưng hạ tầng, dịch vụ và năng lực quản lý không theo kịp, điểm đến có thể bị quá tải, ô nhiễm và giảm sức hấp dẫn. Do đó, phát triển du lịch cần gắn với quy hoạch, kiểm soát sức chứa, bảo vệ tài nguyên và đổi mới sản phẩm.

Theo Ritchie và Crouch (2003), năng lực cạnh tranh điểm đến được hình thành từ tài nguyên cốt lõi, cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ, chính sách quản lý và quảng bá. Tài nguyên tự nhiên và văn hóa tạo sức hấp dẫn ban đầu; hạ tầng và dịch vụ quyết định sự thuận tiện, an toàn và hài lòng của du khách; chính sách quản lý định hướng phát triển, bảo vệ môi trường; truyền thông giúp xây dựng hình ảnh và thương hiệu điểm đến.

Từ các lý thuyết trên, nghiên cứu xác định 5 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo. Thứ nhất, điều kiện tự nhiên, văn hóa - xã hội, gồm cảnh quan, khí hậu, môi trường không khí, di tích lịch sử và văn hóa truyền thống. Thứ hai, cơ sở hạ tầng du lịch, gồm giao thông, lưu trú, điện, nước, y tế và thông tin liên lạc. Thứ ba, chất lượng dịch vụ, thể hiện qua lưu trú, ăn uống, vận chuyển, sản phẩm địa phương và thái độ phục vụ. Thứ tư, chính sách quản lý và phát triển du lịch, bao gồm đầu tư, quy hoạch, bảo vệ môi trường và bảo tồn tài nguyên. Thứ năm, truyền thông, quảng bá du lịch qua website, mạng xã hội, nền tảng số và sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng. Năm nhóm yếu tố là cơ sở xây dựng tiêu chí khảo sát và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo theo thang Likert 5 mức.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Dữ liệu thứ cấp: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thông qua các tài liệu gồm: các bài báo nghiên cứu khoa học, trang thông tin trực tuyến của các đơn vị, báo cáo của UBND xã về thực trạng phát triển du lịch tại Tam Đảo…

Dữ liệu sơ cấp: Nhóm nghiên cứu tiến hành điều tra 120 phiếu, tập trung vào cán bộ UBND xã Tam Đảo (20 cán bộ), 30 doanh nghiệp và 70 khách du lịch tại Tam Đảo.

Nội dung điều tra: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của nhóm các yếu tố đến du lịch Tam Đảo theo thang thang Liker 5 mức độ (1 - Rất không ảnh hưởng, 2 - Không ảnh hưởng, 3 - Bình thường, 4 - Ảnh hưởng, 5 - Rất ảnh hưởng). Thời gian điều tra tháng 3/2026.

Phương pháp phân tích số liệu: Nghiên cứu dùng phương pháp thống kê mô tả và so sang, phân tích tổng hợp để đánh giá về thực trạng, tiềm năng và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH TAM ĐẢO

Điều kiện tự nhiên, văn hoá - xã hội

Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và văn hoá - xã hội là những yếu tố quan trọng tạo nên sự phát triển du lịch tại mỗi địa phương (Nguyễn Phước Hoàng, 2020). Tam Đảo có khí hậu quanh năm mát mẻ, phù hợp phát triển du lịch nghỉ dưỡng; danh lam thắng cảnh, đa dạng sinh học và địa hình độc đáo là những yếu tố thu hút khách du lịch tham quan, khám phá. Bên cạnh đó, bảo tồn và phát huy văn hóa địa phương tạo cơ hội phát triển kinh tế, giao thoa văn hóa và cộng đồng, mang lại lợi ích cho người dân và du khách. Tuy nhiên, việc khai thác tài nguyên còn tự phát, nhiều điểm du lịch chưa có quy hoạch chi tiết, một số khu vực bị thương mại hóa quá mức, làm giảm giá trị vốn có.

Để đo lường ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, văn hoá - xã hội đến phát triển du lịch Tam Đảo, nhóm tác giả đã điều tra 120 cán bộ quản lý, doanh nghiệp và du khách. Kết quả cho thấy, cảnh quan thiên nhiên được đánh giá cao nhất (4,42 điểm), khẳng định đây là lợi thế nổi bật cho du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng; môi trường không khí đạt 4,40 điểm, góp phần tạo sức hút và cần được bảo vệ, hạn chế ô nhiễm do đô thị hóa; văn hóa truyền thống (4,43 điểm) và di tích lịch sử (4,35 điểm) cũng có ảnh hưởng tích cực, thể hiện tiềm năng phát triển du lịch văn hóa - cộng đồng gắn với bản sắc dân tộc. Nhìn chung, với điểm trung bình 4,40, các đối tượng được hỏi cho rằng yếu tố tự nhiên và văn hóa - xã hội là nền tảng thúc đẩy du lịch Tam Đảo, song cần được khai thác bền vững, gắn với bảo tồn môi trường và giá trị văn hóa địa phương (Bảng 1).

Bảng 1: Đánh giá về điều kiện tự nhiên, văn hoá xã hội ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo

Nguồn: Số liệu điều tra và tính toán của nhóm tác giả

Cơ sở hạ tầng du lịch

Cơ sở hạ tầng là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận và trải nghiệm của du khách. Những năm gần đây, Tam Đảo đã được đầu tư mạnh vào hệ thống giao thông, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, homestay và các hạ tầng liên quan. Sự xuất hiện của nhiều dự án lớn đã nâng tầm điểm đến, khiến Tam Đảo hấp dẫn hơn đối với khách nội địa và quốc tế. Tuy nhiên, hạ tầng chính vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng lượng khách, tình trạng ùn tắc giao thông xảy ra vào dịp cuối tuần; hạ tầng phụ trợ còn hạn chế như thiếu bãi đỗ xe mùa cao điểm, hệ thống xử lý nước thải chưa đồng bộ, các điểm check-in và chợ du lịch còn manh mún, biển chỉ dẫn chưa thống nhất, trung tâm thông tin du lịch gần như chưa hình thành.

Kết quả điều tra về mức độ ảnh hưởng của cơ sở hạ tầng đến phát triển du lịch Tam Đảo (Bảng 2) cho thấy các yếu tố đều có điểm trung bình cao, trên 4,26 điểm. Các đối tượng được hỏi cho rằng cơ sở hạ tầng ảnh hưởng mạnh đến phát triển du lịch Tam Đảo. Trong đó, khu lưu trú, nghỉ dưỡng (4,43 điểm) và hệ thống giao thông (4,38 điểm) được đánh giá cao, cho thấy dịch vụ lưu trú và kết nối giao thông tác động lớn đến du lịch địa phương, song cần đa dạng hóa loại hình nghỉ dưỡng chất lượng cao. Hạ tầng điện, nước, y tế… (4,33 điểm) được đánh giá ở mức rất ảnh hưởng, thể hiện khả năng đáp ứng nhu cầu du khách, song cần được đầu tư đồng bộ để bảo đảm tính bền vững. Thông tin liên lạc, internet (4,26 điểm) cũng đóng vai trò quan trọng, cần được quan tâm để phục vụ tốt hơn trải nghiệm của du khách. Nhìn chung, điểm trung bình 4,35 cho thấy cơ sở hạ tầng là yếu tố thúc đẩy du lịch Tam Đảo, cần tiếp tục được đầu tư đồng bộ, hiện đại và thân thiện với môi trường để nâng cao chất lượng dịch vụ.

Bảng 2: Đánh giá về cơ sở hạ tầng ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo

Nguồn: Số liệu điều tra và tính toán của nhóm tác giả

Chất lượng dịch vụ

Dịch vụ hỗ trợ là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch (Nguyễn Trọng Nhân và Phan Thành Khởi, 2016). Chất lượng dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo trải nghiệm tốt và đáp ứng nhu cầu, mong muốn của khách hàng. Du khách mong muốn được phục vụ chuyên nghiệp, tận tâm và có trải nghiệm đáng nhớ khi tham gia các hoạt động du lịch. Do đó, chất lượng dịch vụ tác động trực tiếp đến mức độ hài lòng của du khách. Ở Tam Đảo, mặc dù dịch vụ lưu trú, ẩm thực và vui chơi giải trí phát triển nhanh nhưng chưa đồng đều. Một số cơ sở lưu trú cao cấp đạt chuẩn tốt, nhưng nhiều homestay, nhà nghỉ gia đình còn thiếu chuyên nghiệp. Giá dịch vụ biến động theo mùa, đôi khi thiếu minh bạch, gây tâm lý không hài lòng. Dịch vụ vui chơi giải trí chủ yếu tập trung quanh khu vực trung tâm, thiếu đa dạng, chưa có sản phẩm đặc trưng cao cấp mang thương hiệu Tam Đảo. Điều này hạn chế khả năng kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Đánh giá mức độ ảnh hưởng của chất lượng dịch vụ đến phát triển du lịch Tam Đảo cho thấy: chất lượng dịch vụ ảnh hưởng lớn đến phát triển du lịch địa phương, với điểm trung bình chung đạt 4,35. Trong đó, chất lượng phục vụ khách du lịch được đánh giá cao nhất (4,50 điểm), cho thấy sự chuyên nghiệp và thái độ phục vụ của nhân viên, hướng dẫn viên mang lại sự hài lòng cho du khách. Dịch vụ vận chuyển và cho thuê phương tiện (4,41 điểm) cũng có tác động tích cực, giúp việc di chuyển và trải nghiệm thuận lợi hơn. Đa dạng hóa sản phẩm địa phương (4,29 điểm) phản ánh sức hấp dẫn của hàng hóa, đặc sản vùng miền; tuy nhiên, Tam Đảo vẫn cần phát triển thêm sản phẩm đặc trưng mang bản sắc địa phương. Dịch vụ lưu trú, ăn uống (4,21 điểm) tuy được đánh giá cao nhưng chất lượng tại một số cơ sở vẫn cần được cải thiện (Bảng 3).

Bảng 3: Đánh giá về chất lượng dịch vụ ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo

Nguồn: Số liệu điều tra và tính toán của nhóm tác giả

Chính sách quản lý và phát triển du lịch

Chính sách phát triển du lịch tác động đến phát triển bền vững, tạo sinh kế, góp phần giảm nghèo và thất nghiệp tại địa phương (Garcia-Melon và cộng sự, 2012). Chính sách hiệu quả giúp định hướng du lịch bền vững, tăng cường tương tác tích cực giữa du lịch và cộng đồng. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa và lượng khách tăng nhanh đang gây áp lực lớn lên tài nguyên. Rác thải du lịch, ô nhiễm cục bộ quanh các điểm check-in, khai thác rừng trái phép, xây dựng không đúng quy hoạch… là những vấn đề nổi cộm mà Tam Đảo phải đối mặt. Nếu không được quản lý chặt chẽ, Tam Đảo có nguy cơ đánh mất lợi thế cạnh tranh. Bên cạnh đó, văn hóa người Sán Dìu và các dân tộc tại Tam Đảo đang đứng trước nguy cơ mai một. Các giá trị truyền thống chưa được khai thác đúng mức trong phát triển sản phẩm du lịch, trong khi một số hoạt động du lịch làm biến dạng văn hóa bản địa. Điều này đòi hỏi sự phối hợp của chính quyền và doanh nghiệp để vừa khai thác, vừa bảo tồn hiệu quả.

Kết quả khảo sát tại Bảng 4 cho thấy chính sách và công tác bảo vệ môi trường, văn hóa - lịch sử của địa phương có ảnh hưởng tích cực đến phát triển du lịch Tam Đảo, với điểm trung bình chung đạt 4,38. Trong đó, Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa được đánh giá ở mức 4,43 điểm, đặt ra nhiệm vụ đối với chính quyền và người dân trong việc gìn giữ giá trị tự nhiên, văn hóa phục vụ phát triển du lịch bền vững. Chính sách đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng đạt 4,36 điểm cho thấy địa phương cần phải coi trọng cải thiện điều kiện hạ tầng phục vụ du lịch, phân bổ nguồn lực hợp lý. Công tác bảo vệ và xử lý ô nhiễm môi trường (4,32 điểm) cũng được đánh giá có ảnh hưởng đến thu hút du khách.

Bảng 4: Đánh giá chính sách và công tác bảo vệ môi trường, văn hoá - lịch sử của địa phương về phát triển du lịch Tam Đảo

Nguồn: Số liệu điều tra và tính toán của tác giả

Truyền thông, quảng bá du lịch

Tuyên truyền, quảng bá thu hút khách du lịch đóng vai trò quan trọng trong phát triển du lịch địa phương (Vũ Văn Đông, 2014). Những năm gần đây, hình ảnh Tam Đảo lan tỏa chủ yếu qua mạng xã hội như Facebook, TikTok, Instagram, các travel blogger và doanh nghiệp lữ hành. Tuy nhiên, hoạt động quảng bá vẫn thiếu tính chiến lược, đồng bộ. Sản phẩm truyền thông thiếu đa dạng, chất lượng chưa cao, chưa phù hợp với các phân khúc khách hàng; chưa phản ánh đầy đủ giá trị văn hóa bản địa, chưa tạo được câu chuyện nhận diện rõ nét cho điểm đến. Sự liên kết quảng bá giữa doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng chưa chặt chẽ, dẫn đến thông tin du lịch thiếu thống nhất, chuyên nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ số trong truyền thông, quảng bá chưa được khai thác hiệu quả, trong khi đây là xu thế tất yếu của du lịch hiện đại.

Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của truyền thông quảng bá đến phát triển du lịch Tam Đảo (Bảng 5) cho thấy, Công tác đẩy mạnh truyền thông (4,40 điểm) được đánh giá ở mức cao nhất, phản ánh vai trò của các hoạt động quảng bá hình ảnh điểm đến. Phương tiện và hình thức truyền thông (4,38 điểm) cùng với ứng dụng công nghệ trong truyền thông (4,38 điểm) cho thấy Tam Đảo muốn phát triển du lịch hơn nữa, cần chú trọng đổi mới, sử dụng mạng xã hội, website và nền tảng số để tiếp cận du khách cũng như đầu tư chuyên nghiệp hơn. Hợp tác với các cơ quan chức năng (4,39 điểm) cũng được đánh giá cao về mức độ ảnh hưởng, thể hiện sự phối hợp giữa chính quyền và doanh nghiệp trong xúc tiến du lịch là yêu cầu cần được quan tâm.

Bảng 5: Đánh giá về mức độ truyền thông quảng bá du lịch ảnh hưởng đến phát triển du lịch Tam Đảo

Nguồn: Số liệu điều tra và tính toán của tác giả

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TAM ĐẢO BỀN VỮNG

Để khắc phục các hạn chế cơ bản và phát huy tối đa tiềm năng sẵn có, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch Tam Đảo bền vững như sau:

Một là, phát huy và quản lý bền vững nguồn tài nguyên du lịch

Tỉnh cần khẩn trương hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển du lịch gắn với bảo vệ hệ sinh thái rừng quốc gia. Phân vùng chức năng du lịch giúp kiểm soát, giảm tình trạng khai thác tự phát và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Bên cạnh đó, xây dựng các sản phẩm du lịch dựa trên đặc trưng cảnh quan như: trekking, du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hoá người Sán Dìu và các cộng đồng tộc người đặc trưng của địa phương sẽ tạo ra sự khác biệt cho điểm đến. Chính quyền địa phương cần phối hợp với Vườn Quốc gia Tam Đảo để thiết lập các tuyến tham quan có kiểm soát, ứng dụng công nghệ theo dõi lượng khách nhằm bảo vệ tài nguyên.

Hai là, đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng du lịch

Tỉnh cần ưu tiên đầu tư hệ thống giao thông, kết nối từ trung tâm đến các điểm du lịch, mở rộng tuyến đường kết nối vào khu du lịch, bảo đảm an toàn và di chuyển thuận tiện; hình thành thêm bãi đỗ xe tập trung, cải tạo hệ thống chiếu sáng, các tuyến đường nội bộ và các trục liên kết thôn bản du lịch - trung tâm xã Tam Đảo. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nâng cấp các cơ sở lưu trú chất lượng cao hơn; khu vui chơi giải trí và các dịch vụ bổ trợ như trung tâm thông tin du lịch, điểm check-in theo quy hoạch. Việc phát triển đồng bộ hạ tầng sẽ giúp giảm áp lực mùa cao điểm, tăng thời gian lưu trú và nâng cao khả năng cạnh tranh với các điểm tương đồng như: Sa Pa, Mộc Châu.

Ba là, nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hoá sản phẩm

Xây dựng bộ tiêu chí chuẩn dịch vụ du lịch Tam Đảo, áp dụng cho các cơ sở lưu trú, nhà hàng, homestay và dịch vụ vận chuyển. Các cơ sở kinh doanh phải thực hiện niêm yết giá công khai, minh bạch nhằm hạn chế tình trạng “chặt chém”. Đồng thời, Tam Đảo cần phát triển thêm các sản phẩm mang tính đặc thù, dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, lễ hội văn hoá, tour đêm, sản phẩm OCOP kết hợp du lịch… Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp tạo trải nghiệm toàn diện và thu hút nhiều nhóm du khách khác nhau, thay vì chỉ tập trung vào dịch vụ nghỉ dưỡng ngắn ngày như hiện nay.

Bốn là, đẩy mạnh truyền thông, quảng bá - marketing điểm đến

Chiến lược truyền thông cần hướng tới định vị Tam Đảo là “thành phố du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng trên mây” với bản sắc văn hoá đặc trưng của dân tộc Sán Dìu và các dân tộc tại chỗ. Chính quyền cần xây dựng trang thông tin du lịch điện tử chính thống, đồng thời phát triển hệ sinh thái quảng bá số trên các nền tảng mạng xã hội, bản đồ số, ứng dụng di động, các mô hình du lịch ảo... Việc hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành lớn, KOLs và các nền tảng quảng bá du lịch sẽ tăng độ phủ hình ảnh Tam Đảo. Ngoài ra, cần tổ chức các sự kiện thường niên như: lễ hội hoa, tuần lễ du lịch, sản phẩm bốn mùa…, nhằm tạo dấu ấn truyền thông và thu hút lượng khách quanh năm, tránh bị lệ thuộc vào mùa hè.

Năm là, thúc đẩy chính sách phát triển du lịch, tăng cường bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hoá - lịch sử

Tỉnh Phú Thọ và xã Tam Đảo cần nghiên cứu xây dựng cơ chế hợp tác công - tư để đầu tư các trung tâm thương mại, chợ du lịch, khu vui chơi, công viên sinh thái, tổ hợp giải trí nhằm tăng trải nghiệm và giữ chân du khách. Các cơ quan, đơn vị cần đưa đất vào sử dụng có hiệu quả. Doanh nghiệp và người dân có thể tham gia quá trình tái định vị thương hiệu Tam Đảo thông qua phát triển sản phẩm du lịch đặc thù như: trekking, trải nghiệm dược liệu, cà phê săn mây, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp... Bên cạnh đó, Tam Đảo cần hoàn thiện quy trình quản lý rác thải tại các điểm du lịch, tăng cường giám sát xả thải, lắp đặt camera và hệ thống cảnh báo môi trường. Khuyến khích các cơ sở du lịch áp dụng mô hình du lịch xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và hạn chế rác thải nhựa. Hoàn thiện quy trình quản lý rác thải tại các điểm.

Sáu là, đào tạo cộng đồng tham gia phát triển du lịch

Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho cộng đồng địa phương tham gia phát triển du lịch dựa trên các giá trị văn hóa bản địa như: ẩm thực, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công truyền thống và các sản phẩm trải nghiệm. Đồng thời, tổ chức đào tạo lại cho lực lượng lao động đang làm việc trong các cơ sở du lịch nhằm nâng cao kỹ năng nghề, chất lượng phục vụ, khả năng ứng dụng công nghệ số và ý thức bảo tồn văn hóa, góp phần phát triển du lịch bền vững.

Tài liệu tham khảo:

1. Butler, R. W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources. The Canadian Geographer, 24(1), 5-12.

2. Garcia-Melon, M., Gomez-Navarro, T., & Acuua-Dutra, S. (2012). A combined ANP-delphi approach, to evaluate sustainable tourism. Enviromenttal impact Assessment Review, 34, 41-50.

3. Nguyễn Phước Hoàng (2020). Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DLST bền vững tỉnh Cà Mau. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 56(2D), 185-194.

4. Nguyễn Trọng Nhân và Phan Thành Khởi (2016). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DLST khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Tạp chí Khoa học Trường Đại học An Giang, 9(1) , 93-100.

5. Quốc hội (2017). Luật Du lịch số 09/2017/QH14, ngày 19/6/2017.

6. Ritchie, J. R. B., & Crouch, G. I. (2003). The Competitive Destination: A Sustainable Tourism Perspective. CABI Publishing.

7. UBND huyện Tam Đảo (2020). Kế hoạch số 237/KH-UBND ngày 21/12/2020 về việc triển khai “Đề án phát triển tài nguyên du lịch dịch vụ trên địa bàn huyện đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.

8. UBND thị trấn Tam Đảo (2024). Báo cáo kết quả hoạt động du lịch trên địa bàn thị trấn năm 2024.

9. UBND xã Tam Đảo (2025). Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội xã Tam Đảo 2025-2030.

10. Vũ Văn Đông (2014). Phát triển du lịch bền vững Bà Rịa - Vũng Tàu. Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.