Ảnh hưởng của trải nghiệm du lịch tâm linh đến sự hài lòng và ý định quay lại của du khách tại Đồng bằng sông Cửu Long

Nghiên cứu - Trao đổi 20:16 | 21/11/2026
Du lịch tâm linh ở Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra tại những nơi vừa đón khách vừa duy trì sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng. Chất lượng trải nghiệm phụ thuộc một phần vào việc khách có thể tiếp cận những giá trị mà họ tìm kiếm trong khi sinh hoạt tín ngưỡng vẫn diễn ra thuận lợi.

ThS. Lã Thị Ngọc Diệp

Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật và Công nghệ Hà Nội; Email: [email protected]

Võ Thị Kim Hiệp

Hội Địa lý Thành phố Hồ Chí Minh; Email: [email protected]

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích mối liên hệ giữa trải nghiệm du lịch tâm linh, sự hài lòng và ý định quay lại của du khách tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, phân tích 5 tài liệu đã công bố về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, Nhà thờ Tắc Sậy và Chùa Dơi. Hai nghiên cứu về khách cung cấp bằng chứng trực tiếp cho chủ đề. Tại Núi Sam, tiếp xúc văn hóa, yếu tố tâm linh và sự hài lòng có liên hệ với ý định quay lại. Tại Tắc Sậy, trải nghiệm chân thực có liên hệ với sự hài lòng và ý định quay lại, đồng thời sự gắn bó với điểm đến cũng liên hệ với dự định trở lại. Tài liệu về Chùa Dơi làm rõ bối cảnh di sản Khmer và gợi ý nội dung diễn giải cho du khách. Nghiên cứu tổng hợp các mối liên hệ trong phạm vi từng nguồn và đề xuất tổ chức trải nghiệm phù hợp với thực hành tín ngưỡng tại mỗi điểm.

Từ khóa: Trải nghiệm du lịch tâm linh, sự hài lòng, ý định quay lại, phân tích tài liệu, Đồng bằng sông Cửu Long

Abstract

This study examines the relationships between spiritual tourism experience, satisfaction, and revisit intention among tourists in the Mekong Delta. A qualitative approach is adopted, involving the analysis of five published documents on Ba Chua Xu Temple at Sam Mountain, Tac Say Church, and Doi Pagoda. Two studies focusing on visitors provide direct evidence relevant to the research topic. At Sam Mountain, cultural encounters, spiritual factors, and satisfaction are associated with the intention to revisit. At Tac Say Church, authentic experiences are associated with satisfaction and intention to revisit, while destination attachment is also linked to the intention to return. Documents on Doi Pagoda provide insights into the Khmer heritage context and suggest content for visitor interpretation. The study synthesizes the relationships within each source's scope and proposes organizing experiences in ways appropriate to the religious practices at each destination.

Keywords: Spiritual tourism experience, satisfaction, revisit intention, document analysis, Mekong Delta

GIỚI THIỆU

Du lịch tâm linh ở Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra tại những nơi vừa đón khách vừa duy trì sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng. Khách có thể đến để hành lễ, tìm hiểu văn hóa hoặc đồng hành cùng người thân. Vì vậy, cách tổ chức điểm đến cần tính đến các nhu cầu khác nhau ngay từ khâu cung cấp thông tin, bố trí lộ trình và xác định phạm vi tham quan. Chất lượng trải nghiệm phụ thuộc một phần vào việc khách có thể tiếp cận những giá trị mà họ tìm kiếm trong khi sinh hoạt tín ngưỡng vẫn diễn ra thuận lợi.

Nghiên cứu ở Miếu Bà Chúa Xứ và Nhà thờ Tắc Sậy đã xem xét những khía cạnh khác nhau của trải nghiệm cùng sự hài lòng và ý định quay lại (Nguyen Viet và Nguyen Van, 2021; Nguyen-Viet và Nguyen, 2023). Tiếp xúc văn hóa và yếu tố tâm linh được chú trọng ở nghiên cứu thứ nhất, trong khi trải nghiệm chân thực và gắn bó với điểm đến được xem xét ở nghiên cứu thứ hai. Ở cấp vùng, Cao và Nguyễn (2016) làm rõ tiềm năng khai thác di sản phi vật thể. Việc đọc các nguồn này cùng nhau giúp nhận diện mối liên hệ nào có bằng chứng về khách và điều kiện trải nghiệm nào mới có bằng chứng mô tả.

Nghiên cứu đặt 2 câu hỏi nghiên cứu: Các tài liệu công bố ghi nhận những mối liên hệ nào giữa trải nghiệm tâm linh, sự hài lòng và ý định quay lại? Những mối liên hệ đó và đặc trưng di sản gợi ra hàm ý gì cho cách tổ chức trải nghiệm? Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam và Nhà thờ Tắc Sậy là 2 trường hợp có nghiên cứu về du khách. Chùa Dơi bổ sung bối cảnh Phật giáo Khmer để thảo luận điều kiện trải nghiệm. Trong thiết kế phân tích tài liệu, từ “ảnh hưởng” trong tên bài được diễn giải ở mức mối liên hệ được báo cáo, với giới hạn suy luận của từng nguồn.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Du lịch tâm linh và trải nghiệm tại điểm đến

Trong nghiên cứu, du lịch tâm linh được hiểu là hoạt động đến những nơi mang ý nghĩa tín ngưỡng, tôn giáo hoặc tinh thần, nơi người tham gia có thể hành lễ, tìm hiểu di sản hoặc suy ngẫm về các giá trị cá nhân. Cách hiểu này cho phép phân biệt động cơ chuyến đi với trải nghiệm hình thành tại chỗ. Một người đến vì kiến trúc có thể chú ý tới ý nghĩa của không gian thờ tự, trong khi một người hành hương có thể quan tâm trước hết tới khả năng thực hiện nghi thức.

Şahin và Güzel (2024), Tsaur và Lin (2025) cho thấy trải nghiệm tâm linh có nhiều chiều. Nghiên cứu giữ 3 khía cạnh làm gợi ý diễn giải: an tĩnh nội tâm, ý nghĩa cá nhân và cảm nhận chân thực văn hóa. Hai khía cạnh đầu liên quan đến trạng thái và ý nghĩa người khách gán cho chuyến đi. Khía cạnh thứ ba liên quan đến cách khách cảm nhận sự gắn kết giữa trải nghiệm và bản sắc sở tại. Ba khía cạnh này là khái niệm định hướng đọc tài liệu. Phần kết quả sử dụng tên khái niệm của từng nghiên cứu gốc và chỉ ghi nhận khía cạnh nào có bằng chứng tương ứng.

Sự hài lòng, gắn bó và ý định quay lại

Oliver (1980) xem sự hài lòng là đánh giá hình thành khi đối chiếu kết quả trải nghiệm với mong đợi. Trong du lịch di sản, Chen và Chen (2010) phân biệt chất lượng trải nghiệm, giá trị cảm nhận, sự hài lòng và ý định hành vi. Những phân biệt này giúp đọc bằng chứng về điểm tâm linh: một không gian có giá trị văn hóa có thể tạo điều kiện cho chuyến thăm có ý nghĩa, còn nhận định khách hài lòng cần có nguồn phản ánh đánh giá của khách.

Gắn bó với nơi chốn có thể liên quan đến kỷ niệm, sinh hoạt tín ngưỡng hoặc mối liên hệ với gia đình và cộng đồng. Ý định quay lại chỉ dự định trở lại cùng địa điểm. Việc quay lại thực tế còn tùy thuộc lịch lễ, khoảng cách, chi phí và khả năng thu xếp thời gian. Bài sử dụng các khái niệm này để diễn giải nghiên cứu trước và xác định những câu hỏi quản trị còn bỏ ngỏ.

Khung đối chiếu trường hợp

Khung phân tích (Bảng 1) đi từ bối cảnh trải nghiệm đến đánh giá của khách và dự định sau chuyến thăm. Lớp thứ nhất ghi nhận di sản, thực hành tín ngưỡng và chủ thể duy trì. Lớp thứ hai xem xét cách tiếp cận, tiếp xúc văn hóa và cảm nhận chân thực khi nguồn có thông tin. Lớp thứ ba đối chiếu bằng chứng về sự hài lòng, gắn bó và ý định quay lại. Trật tự này giúp đặt các kết quả của 2 công trình vào cùng khung đọc. Các mối liên hệ chỉ được ghi nhận khi công trình gốc đã phân tích và báo cáo.

Bảng 1: Khung phân tích tài liệu

Lớp phân tích

Nội dung trích xuất

Giới hạn diễn giải

Tài nguyên và thực hành

Di sản, nghi lễ, chủ thể duy trì

Xác định bối cảnh và giá trị di sản

Tổ chức tiếp cận

Thời điểm, không gian, hình thức viếng thăm được mô tả

Phân biệt thực hành đã ghi nhận với phương án đề xuất

Đánh giá của khách

Trải nghiệm, hài lòng, gắn bó và ý định quay lại

Giới hạn theo điểm, nhóm khách và thời kỳ nghiên cứu

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu sử dụng phân tích tài liệu định tính và đối chiếu 3 trường hợp chọn có chủ đích. Đơn vị so sánh là từng điểm đến. Đơn vị trích xuất là đoạn mô tả di sản, thông tin về cách tiếp cận hoặc kết quả nghiên cứu về đánh giá của khách. Cách phân tích dựa trên hướng dẫn của Bowen (2009) về xem xét nội dung tài liệu cùng mục đích và bối cảnh công bố.

Tập phân tích trực tiếp gồm 5 tài liệu ở Bảng 2, truy xuất từ UNESCO, trang của cơ quan quản lý du lịch và văn hóa, kho tạp chí của TU Dublin và SAGE. Các tài liệu được chọn theo mức độ liên quan trực tiếp đến 1 trong 3 điểm, khả năng xác định nguồn công bố và khả năng trích xuất thông tin theo khung ở Bảng 1. Các công trình khái niệm về di sản, trải nghiệm và sự hài lòng được dùng để xây dựng khung. Phạm vi lựa chọn phục vụ đối chiếu trường hợp và không nhằm bao quát toàn bộ nghiên cứu về du lịch tâm linh trong vùng.

Bảng 2: Tài liệu phân tích trực tiếp và phạm vi sử dụng

Nguồn và trường hợp

Nội dung trích xuất

Phạm vi sử dụng

UNESCO (2024) - Núi Sam

Nghi lễ, thời gian và vai trò cộng đồng

Hồ sơ di sản lễ hội

Nguyen Viet và Nguyen Van (2021) - Núi Sam

Tiếp xúc văn hóa, tâm linh, hài lòng, ý định quay lại

Kết quả nghiên cứu khách hành hương

Nguyen-Viet và Nguyen (2023) - Tắc Sậy

Trải nghiệm chân thực, hài lòng, gắn bó, dự định trở lại

Kết quả nghiên cứu khách tại nhà thờ

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam - Chùa Dơi

Bối cảnh văn hóa Khmer và khuôn viên

Thông tin mô tả điểm đến

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Chùa Dơi

Phục tráng chánh điện và nghi lễ kiết giới

Tư liệu về một sự kiện tôn giáo

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp

Trước hết, nghiên cứu ghi lại nguồn, nội dung và phạm vi của từng đoạn thông tin. Tiếp theo, nội dung được xếp vào một hoặc nhiều lớp phân tích. Mỗi nhận định trong phần kết quả được đối chiếu lại với tài liệu tương ứng. Chẳng hạn, thông tin UNESCO về sự tham gia của các cộng đồng trong lễ hội được xếp vào lớp tài nguyên và thực hành tín ngưỡng. Từ thông tin này, nghiên cứu nhận diện vai trò của cộng đồng trong duy trì lễ hội và đề xuất tham vấn chủ thể nghi lễ khi bố trí tuyến tham quan. Đề xuất đó được trình bày riêng với thông tin hồ sơ đã ghi nhận.

Ở bước đối chiếu, nghiên cứu so sánh các nội dung tương ứng giữa 3 điểm và ghi rõ trường hợp thiếu bằng chứng. Tại Núi Sam, hồ sơ UNESCO làm rõ việc duy trì lễ hội, còn nghiên cứu khách cung cấp bằng chứng về ý định quay lại trong mẫu được khảo sát. Hai loại nguồn trả lời các câu hỏi khác nhau. Nghiên cứu sử dụng kết quả công bố của nghiên cứu gốc, không gộp mẫu hoặc so sánh hệ số giữa các điểm. Phạm vi dữ liệu là tài liệu thứ cấp.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam: Tiếp xúc văn hóa, sự hài lòng và ý định quay lại

UNESCO (2024) ghi danh Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam vào Danh sách đại diện di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hồ sơ nhấn mạnh sự tham gia của các cộng đồng trong những phần việc của lễ hội và vai trò của ban quản lý trong điều phối. Bằng chứng này cho thấy giá trị trải nghiệm gắn với nghi thức, ký ức và sự tham gia cộng đồng, bên cạnh bản thân công trình thờ tự. Việc diễn giải lễ hội vì vậy cần làm rõ ai thực hành nghi lễ và ý nghĩa của phần việc do từng cộng đồng đảm nhận.

Nguyen Viet và Nguyen Van (2021) kết hợp thảo luận nhóm với nghiên cứu định lượng trên 288 khách hành hương. Các tác giả báo cáo mối liên hệ giữa sự hài lòng, hình ảnh điểm đến, tiếp xúc văn hóa, yếu tố tâm linh và ý định trở lại. Đây là bằng chứng thuộc lớp đánh giá của khách hành hương trong nghiên cứu gốc. Kết hợp với hồ sơ UNESCO, kết quả gợi ý xem xét cách cung cấp thông tin về nghi lễ và tạo điều kiện cho khách tiếp xúc với thực hành văn hóa. Hiệu quả của từng biện pháp tổ chức cần được xác định ở bối cảnh triển khai.

Hàm ý trực tiếp là lập phương án tiếp cận theo thời điểm, với khu vực hành lễ, lối chờ và tuyến tham quan được xác định cùng người tổ chức. Trước khi bố trí điểm dừng thuyết minh, cần rà soát đường di chuyển của người dự lễ. Thông tin dành cho khách lần đầu có thể giải thích trình tự và quy tắc ứng xử tại nơi phù hợp, giúp khách chuẩn bị trước khi vào khu vực hành lễ. Cách tổ chức này cần được đánh giá qua phản hồi của cả người thực hành nghi lễ và người tham quan.

Nhà thờ Tắc Sậy: Trải nghiệm chân thực, gắn bó và ý định quay lại

Nguyen-Viet và Nguyen (2023) phân tích 566 bảng trả lời tại Nhà thờ Tắc Sậy. Các tác giả ghi nhận mối liên hệ của trải nghiệm chân thực với sự hài lòng và ý định quay lại, đồng thời báo cáo mối liên hệ của sự hài lòng và gắn bó với dự định trở lại. Mẫu được chọn không ngẫu nhiên, với dữ liệu thu từ tháng 12/2020 đến tháng 2/2021. Do vậy, phát hiện được diễn giải trong phạm vi nhóm khách và thời điểm của nghiên cứu. Ở lớp tổ chức tiếp cận, nghiên cứu đề xuất dùng mục đích chuyến thăm để phân biệt nhu cầu hành hương với nhu cầu tìm hiểu.

Điểm cần phân biệt khi vận dụng là tính chân thực do khách cảm nhận khác với sự xác nhận về nội dung tôn giáo. Tài liệu dùng cho khách lần đầu nên được người phụ trách cơ sở xem xét và đặt ở nơi khách có thể đọc mà không làm gián đoạn cầu nguyện. Hướng dẫn về khu vực được tham quan và cách ứng xử có thể đưa vào thông tin trước chuyến đi. Phản hồi cần hỏi theo mục đích đến để tách vướng mắc về phục vụ khỏi khác biệt về mong đợi giữa khách hành hương và khách tìm hiểu.

Khi đặt cạnh Núi Sam, Tắc Sậy cho thấy vai trò chung của đánh giá trải nghiệm đối với dự định trở lại trong các nghiên cứu đã công bố. Trọng tâm tổ chức khác nhau: Núi Sam cần chú ý đặc biệt đến điều phối lễ hội, còn Tắc Sậy cần đặt việc tiếp cận của khách trong quan hệ với sinh hoạt của cơ sở tôn giáo. Đây là đối chiếu yêu cầu quản trị, dựa trên đặc trưng của hai trường hợp.

Chùa Dơi: Bối cảnh trải nghiệm di sản Khmer

Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch giới thiệu Chùa Dơi, còn gọi là chùa Mã Tộc, trong bối cảnh văn hóa Khmer Nam Bộ và ghi nhận đàn dơi trong khuôn viên (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, n.d.). Nghiên cứu về khánh thành chánh điện sau phục tráng ghi nhận nghi lễ kiết giới và sự tham gia của Phật tử Khmer (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, n.d.). Đặt 2 tài liệu cạnh nhau giúp nhận diện 2 nội dung có thể diễn giải cho khách: chức năng tôn giáo của chánh điện và đặc điểm cảnh quan trong khuôn viên. Tư liệu về buổi lễ phản ánh một sự kiện cụ thể.

Hàm ý là xây dựng một trình tự tham quan có giải thích rõ phần nào thuộc không gian tôn giáo và phần nào phù hợp để dừng quan sát. Nội dung nên do người phụ trách chùa và người am hiểu văn hóa Khmer rà soát, ưu tiên các câu hỏi thường gặp về kiến trúc, nghi thức, trang phục và chụp ảnh. Trước khi đưa các hoạt động quan sát cảnh quan vào chương trình, người tổ chức cần thống nhất quy tắc về tiếng ồn và vị trí dừng với nhà chùa.

Hai tài liệu ở Chùa Dơi hỗ trợ phân tích di sản và nhận diện nội dung có thể diễn giải. Tập nguồn chưa cung cấp nghiên cứu về sự hài lòng, gắn bó hoặc ý định quay lại của khách tại điểm này. Vì vậy, đề xuất về điểm dừng và quy tắc tham quan được trình bày như phương án cần thống nhất với nhà chùa. Bảng 3 thể hiện sự khác biệt về mức độ và loại bằng chứng giữa các điểm.

Đối chiếu bằng chứng về sự hài lòng và ý định quay lại

Bảng 3: Trải nghiệm, sự hài lòng và ý định quay lại qua 3 trường hợp

Điểm đến

Trải nghiệm được

tài liệu đề cập

Bằng chứng về khách và giới hạn

Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam

Tiếp xúc văn hóa, yếu tố tâm linh, hình ảnh điểm đến.

Cùng với hài lòng, các yếu tố được báo cáo có liên hệ với ý định trở lại trong nghiên cứu 288 khách hành hương (Nguyen Viet và Nguyen Van, 2021).

Nhà thờ Tắc Sậy

Trải nghiệm chân thực và gắn bó với nơi chốn.

Trải nghiệm chân thực liên hệ với hài lòng và ý định quay lại. Hài lòng và gắn bó liên hệ với ý định quay lại trong mẫu không ngẫu nhiên gồm 566 khách (Nguyen-Viet và Nguyen, 2023).

Chùa Dơi

Không gian Phật giáo Khmer, chánh điện và cảnh quan khuôn viên.

Hai tài liệu mô tả bối cảnh và thực hành tôn giáo. Bằng chứng về hài lòng hoặc ý định quay lại còn thiếu trong tập nguồn.

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp

Đối chiếu cho thấy sự hài lòng có liên hệ với ý định quay lại trong cả 2 nghiên cứu về khách. Điểm khác biệt nằm ở khía cạnh trải nghiệm được xem xét. Tiếp xúc văn hóa và yếu tố tâm linh được ghi nhận tại Núi Sam, còn cảm nhận chân thực và gắn bó với điểm đến được xem xét tại Tắc Sậy. Với Chùa Dơi, tài liệu giúp nhận diện bối cảnh văn hóa và tôn giáo mà khách có thể tiếp cận. Cột giới hạn trong Bảng 3 ghi rõ phạm vi của từng nhận định.

Thảo luận về trải nghiệm và dự định trở lại

Kết quả đối chiếu gợi ra 2 hướng diễn giải. Thứ nhất, tiếp xúc văn hóa và cảm nhận chân thực đều liên quan đến cách du khách gặp gỡ và đánh giá di sản, nhưng phản ánh các nội dung đo lường khác nhau. Thứ hai, sự hài lòng xuất hiện cùng ý định trở lại trong 2 công trình, còn gắn bó với nơi chốn được xem xét trực tiếp tại Tắc Sậy. Sự hội tụ này giúp xác định các khái niệm cần theo dõi ở điểm đến. Chênh lệch về nội dung đo lường, nhóm khách và thời điểm thu thập dữ liệu giới hạn việc so sánh cường độ các mối liên hệ.

An tĩnh nội tâm và ý nghĩa cá nhân vẫn có giá trị định hướng khi đọc trải nghiệm tâm linh. Tập nguồn hiện có chưa đủ để quy riêng mối liên hệ của từng khía cạnh này với sự hài lòng hay ý định quay lại. Yếu tố tâm linh trong nghiên cứu Núi Sam và trải nghiệm chân thực trong nghiên cứu Tắc Sậy được giữ theo cách gọi của tác giả gốc. Cách trình bày này tránh đánh đồng các khái niệm và làm rõ phần nào có thể kiểm chứng trong nghiên cứu tiếp theo.

Thảo luận cũng cho thấy giới hạn của việc dùng ý định quay lại làm tiêu chí duy nhất. Người đến vì tín ngưỡng có thể trở lại theo lịch lễ hoặc lời nguyện, còn khách tìm hiểu văn hóa có thể hài lòng dù chưa có kế hoạch trở lại. Đối với quản lý điểm, điều cần theo dõi cùng dự định quay lại là khách có tìm được thông tin cần thiết, hiểu quy tắc và hoàn thành mục đích chuyến thăm hay không. Đây là hướng đánh giá có thể xây dựng cho từng điểm sau khi xác định nhóm khách và thời điểm phù hợp.

HÀM Ý QUẢN TRỊ

Ban quản lý và cơ sở tín ngưỡng thống nhất cách đón khách

Tại mỗi điểm, nên xác định khu vực hành lễ, lối đi và điểm dừng phù hợp trước khi xây dựng hướng dẫn cho khách. Ở Núi Sam, phương án có thể tách ngày lễ và ngày thường, đồng thời thống nhất vị trí chờ để hạn chế giao cắt với tuyến nghi thức. Ở Tắc Sậy, thông tin về phạm vi tham quan cần phù hợp với lịch sinh hoạt của cơ sở. Ở Chùa Dơi, các điểm dừng quan sát và thuyết minh cần được xác định cùng nhà chùa. Ban quản lý có thể ghi nhận điểm ùn tắc và phản ánh của người sử dụng không gian để điều chỉnh phương án.

Cộng đồng tham gia xây dựng nội dung diễn giải

Nội dung diễn giải nên bắt đầu từ câu hỏi du khách cần hiểu gì để tiếp cận đúng mực. Với Núi Sam, có thể giải thích ý nghĩa lễ hội và vai trò của cộng đồng. Với Tắc Sậy, ưu tiên thông tin giúp khách phân biệt không gian tham quan và không gian cầu nguyện. Với Chùa Dơi, nội dung có thể đặt kiến trúc, sinh hoạt tôn giáo và cảnh quan trong bối cảnh văn hóa Khmer. Người thực hành tín ngưỡng và người am hiểu văn hóa địa phương cần tham gia lựa chọn nội dung có thể chia sẻ, cách gọi và vị trí giới thiệu.

Doanh nghiệp lữ hành điều chỉnh lịch trình theo đặc trưng từng điểm

Doanh nghiệp có thể cung cấp trước thông tin về trang phục, chụp ảnh, thời lượng dừng và mục đích của từng điểm trong chương trình. Với nhóm hành hương, lịch trình cần dành khoảng thời gian đủ để thực hiện hoạt động tín ngưỡng. Với nhóm tìm hiểu văn hóa, phần hướng dẫn nên được bố trí tại những nơi đã thống nhất với cơ sở. Các điểm có thể kết nối trong một hành trình chung, nhưng việc bố trí giờ đến cần căn cứ sinh hoạt tại mỗi nơi. Sau chuyến đi, phản hồi của hướng dẫn viên về điểm nghẽn và thắc mắc thường gặp có thể được chia sẻ lại với ban quản lý.

Theo dõi chất lượng trải nghiệm và khả năng duy trì sinh hoạt tín ngưỡng

Có thể bắt đầu bằng các câu hỏi ngắn về mức dễ tìm thông tin, sự thuận tiện khi di chuyển và khả năng thực hiện mục đích chuyến thăm. Cùng với đó, cần tiếp nhận nhận xét của người phụ trách cơ sở và cộng đồng về tình trạng chen lấn, tiếng ồn, chụp ảnh và những thời điểm sinh hoạt bị gián đoạn. Nên ghi nhận bối cảnh ngày lễ hoặc ngày thường để người quản lý hiểu phản hồi xuất hiện trong điều kiện nào. Nếu bổ sung chỉ báo ý định quay lại, cần hỏi rõ trở lại cùng địa điểm và tách câu trả lời khỏi số lượt trở lại đã ghi nhận.

Một bước triển khai phù hợp là chọn một vấn đề cụ thể tại mỗi điểm, chẳng hạn hướng dẫn lối vào, điểm dừng thuyết minh hoặc thông tin trước chuyến thăm. Ban quản lý và chủ thể tín ngưỡng có thể thử điều chỉnh trong một khoảng thời gian xác định, sau đó đối chiếu phản hồi của khách, người thực hành và bên tổ chức tour. Cách làm này giúp đánh giá một thay đổi cụ thể và xác định giải pháp nào có thể duy trì ở điều kiện vận hành thực tế.

KẾT LUẬN

Phân tích tài liệu cho thấy sự hài lòng có liên hệ với ý định quay lại trong các nghiên cứu đã công bố về Núi Sam và Tắc Sậy. Tiếp xúc văn hóa và yếu tố tâm linh nổi bật trong phạm vi nguồn về Núi Sam. Trải nghiệm chân thực và gắn bó với điểm đến là những nội dung được ghi nhận ở Tắc Sậy. Tài liệu về Chùa Dơi bổ sung bối cảnh di sản Khmer để thảo luận cách tổ chức trải nghiệm và để ngỏ câu hỏi về đánh giá của khách.

Đóng góp của nghiên cứu là đối chiếu các khía cạnh trải nghiệm với sự hài lòng và ý định quay lại theo phạm vi từng nguồn, sau đó kết nối bằng chứng với hàm ý tổ chức trải nghiệm. Nghiên cứu tổng hợp kết quả đã công bố ở cấp trường hợp. Sự khác biệt về nguồn dữ liệu và nhóm khách giới hạn suy luận về quan hệ nhân quả, mức độ tác động và khả năng áp dụng cho toàn vùng.

Nghiên cứu tiếp theo có thể bổ sung quan sát ở ngày thường và ngày lễ, phỏng vấn người phụ trách cơ sở, người thực hành tín ngưỡng và các nhóm khách. Những nguồn này sẽ giúp đối chiếu nhận định trong tài liệu với điều kiện tại chỗ, đặc biệt ở Chùa Dơi. Việc tiếp tục theo dõi sau chuyến thăm cũng có thể làm rõ khác biệt giữa mong muốn quay lại và hành vi trở lại thực tế.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. (n.d.). Khánh thành Chánh điện chùa Dơi. https://bvhttdl.gov.vn/Pages/chi-tiet.aspx?url=%2Fkhanh-thanh-chanh-dien-chua-doi-615.htm

2. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027

3. Cao, M. K., & Nguyễn, Đ. T. (2016). Khai thác di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương trong phát triển du lịch ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (43), 10-18. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2016.051

4. Chen, C.-F., & Chen, F.-S. (2010). Experience quality, perceived value, satisfaction and behavioral intentions for heritage tourists. Tourism Management, 31(1), 29-35. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.02.008

5. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. (n.d.). Chùa Dơi. Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch. https://csdl.vietnamtourism.gov.vn/dest/?item=166

6. Nguyen Viet, B., & Nguyen Van, S. (2021). Factors affecting satisfaction and revisit-intention of pilgrimage tourists: Bà Chúa Xứ Shrine in Vietnam. International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage, 9(4), Article 9. https://arrow.tudublin.ie/ijrtp/vol9/iss4/9/

7. Nguyen-Viet, B., & Nguyen, S. V. (2023). Authentic experience, place attachment, and behavioral intention: Vietnamese religious tourism. SAGE Open, 13(4), Article 21582440231216193. https://doi.org/10.1177/21582440231216193

8. Oliver, R. L. (1980). A cognitive model of the antecedents and consequences of satisfaction decisions. Journal of Marketing Research, 17(4), 460-469. https://doi.org/10.1177/002224378001700405

9. Şahin, İ., & Güzel, F. Ö. (2024). Dimensions of spirituality in tourism: Developing the spiritual tourism experience scale (STES). Journal of Destination Marketing & Management, 34, Article 100955. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2024.100955

10. Tsaur, S.-H., & Lin, Y.-S. (2025). Tourist spiritual experience: A scale development and empirical study. Tourism Management Perspectives, 58, Article 101394. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2025.101394

11. UNESCO. (2024). Festival of Bà Chúa Xứ Goddess at Sam Mountain. https://ich.unesco.org/en/RL/festival-of-ba-chua-x-goddess-at-sam-mountain-01999

Ngày nhận bài: 28/9/2026; Ngày hoàn thiện biên tập: 5/11/2026; Ngày duyệt đăng: 15/11/2026

Các tin khác

Tăng cường hoạt động tham gia nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân

Tăng cường hoạt động tham gia nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân

Với định hướng gắn kết công nghệ, dữ liệu và kinh tế số, hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự gia tăng này chưa phản ánh đầy đủ mức độ tham gia và các yếu tố quyết định động lực.
Ảnh hưởng của trải nghiệm tương tác với trợ lý mua sắm ứng dụng GenAI đến ý định mua hàng lặp lại của Gen Z trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam

Ảnh hưởng của trải nghiệm tương tác với trợ lý mua sắm ứng dụng GenAI đến ý định mua hàng lặp lại của Gen Z trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam

Chuyển đổi số và AI đang tái định hình thương mại điện tử Việt Nam. Trong bối cảnh đó, Gen Z - nhóm tiếp cận sớm các công nghệ mới nhưng cũng dễ rời bỏ nền tảng nếu trải nghiệm không đạt kỳ vọng - là lực lượng tiêu dùng số nòng cốt.
Đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân tại TP. Đà Nẵng

Đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân tại TP. Đà Nẵng

Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân xác định khu vực này là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia” Đối với TP. Đà Nẵng, cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 68 có ý nghĩa thiết thực trong khai thác lợi thế địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững.
Mô hình tích hợp phát triển du lịch và giáo dục cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản Thành Hoàng Đế

Mô hình tích hợp phát triển du lịch và giáo dục cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản Thành Hoàng Đế

Thành Hoàng Đế hình thành trên nền kinh đô Vijaya/Đồ Bàn của Champa cổ, được Nguyễn Nhạc chọn làm kinh đô Hoàng Đế của Tây Sơn và tiếp tục được triều Nguyễn sử dụng với tên thành Bình Định. Ba lớp lịch sử tạo giá trị nổi bật về khảo cổ, kiến trúc, nghệ thuật và ký ức cộng đồng, đồng thời cho phép kết nối với di tích Champa, Tây Sơn, võ cổ truyền, bài chòi, làng nghề và cảnh quan phụ cận.
Lợi ích và rủi ro trên hành trình hình thành thu nhập thụ động

Lợi ích và rủi ro trên hành trình hình thành thu nhập thụ động

Trong hành trình quản trị tài chính cá nhân, tự do tài chính được xác định là trạng thái các dòng tiền tự động đủ sức trang trải mọi nhu cầu cuộc sống mà không phải “đánh đổi” bằng sức lao động và thời gian lao động trực tiếp liên tục.
Các biện pháp huy động vốn trong lĩnh vực hydrogen để phát triển ngành công nghiệp du lịch biển bền vững tại Việt Nam

Các biện pháp huy động vốn trong lĩnh vực hydrogen để phát triển ngành công nghiệp du lịch biển bền vững tại Việt Nam

Trong bối cảnh Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thắt chặt các quy chuẩn về định giá carbon và tiêu chuẩn nhiên liệu biển nhằm hướng tới mục tiêu Net Zero 2050, hydrogen xanh nổi lên như một trụ cột năng lượng sạch tối ưu cho các lĩnh vực khó điện hóa trực tiếp như: tàu thủy du lịch, phà biển và vận tải hành khách đảo.
Khung lý thuyết tích hợp về các yếu tố ảnh hưởng đến thăng tiến quản lý của lao động nữ tại khách sạn 5 sao ở TP. Hồ Chí Minh

Khung lý thuyết tích hợp về các yếu tố ảnh hưởng đến thăng tiến quản lý của lao động nữ tại khách sạn 5 sao ở TP. Hồ Chí Minh

Bài viết đề xuất khung lý thuyết tích hợp nhằm giải thích cơ hội thăng tiến lên vị trí quản lý được cảm nhận của lao động nữ tại các khách sạn 5 sao ở TP. Hồ Chí Minh.
Mối quan hệ giữa sở hữu quản lý và hiệu quả kinh doanh của các công ty sau cổ phần hoá niêm yết trên Sàn Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh

Mối quan hệ giữa sở hữu quản lý và hiệu quả kinh doanh của các công ty sau cổ phần hoá niêm yết trên Sàn Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm kiểm định mối quan hệ giữa sở hữu quản lý và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp sau cổ phần hóa niêm yết trên Sàn Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số hàm ý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.
Quan hệ giữa kế toán quản trị chiến lược và hiệu quả doanh nghiệp du lịch: Vai trò trung gian của năng lực kiểm soát chi phí

Quan hệ giữa kế toán quản trị chiến lược và hiệu quả doanh nghiệp du lịch: Vai trò trung gian của năng lực kiểm soát chi phí

Nghiên cứu tập trung trả lời câu hỏi: Kế toán quản trị chiến lược có mối quan hệ như thế nào với hiệu quả doanh nghiệp du lịch và năng lực kiểm soát chi phí có đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ này hay không?
Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại mỹ phẩm chăm sóc da của người tiêu dùng nữ trên nền tảng Shopee tại TP. Hồ Chí Minh

Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại mỹ phẩm chăm sóc da của người tiêu dùng nữ trên nền tảng Shopee tại TP. Hồ Chí Minh

Nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng và vai trò trung gian của sự hài lòng trực tuyến, qua đó cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng giúp các nhà bán lẻ mỹ phẩm chăm sóc da và nền tảng Shopee xây dựng các chiến lược giữ chân khách hàng hiệu quả.