Hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế công lập tỉnh Đồng Tháp: Thực trạng và giải pháp(*)

Lê Hoàng Tâm

Trung tâm y tế khu vực Gò Công Tây

Email: [email protected]

PGS, TS. Nguyễn Thanh Hùng

Trường Đại học Trà Vinh

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá thực trạng hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn 2020-2024. Kết quả nghiên cứu cho thấy, giai đoạn 2020-2024 cho thấy, hoạt động này đã có nhiều tiến bộ, song vẫn tồn tại hạn chế. Từ đó, nhóm tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường tính hiệu quả của hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế công lập tỉnh Đồng Tháp, gồm: hoàn thiện quy hoạch nhân lực, đổi mới tuyển dụng - thu hút, tăng cường đào tạo - phát triển, cải thiện chế độ đãi ngộ và nâng cao hiệu quả bố trí - đánh giá nhân lực.

Từ khóa: Chất lượng nhân lực y tế, y tế công lập, tỉnh Đồng Tháp

Summary

This study assesses the current state of initiatives aimed at improving the quality of human resources in public healthcare institutions in Dong Thap Province from 2020 to 2024. The findings indicate that, while notable progress has been made over this period, several limitations persist. Based on the analysis, the authors propose five key groups of solutions to enhance the effectiveness of efforts to improve the quality of public healthcare human resources in Dong Thap province, including: (i) improving human resource planning, (ii) reforming recruitment and talent attraction, (iii) strengthening training and professional development, (iv) improving remuneration and incentive schemes, and (v) enhancing the efficiency of personnel allocation and performance evaluation.

Keywords: Healthcare workforce quality, public healthcare, Dong Thap province

GIỚI THIỆU

Tại tỉnh Đồng Tháp, ngành y tế đã và đang triển khai nhiều chương trình cải cách, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là tại tuyến cơ sở. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, chất lượng nguồn nhân lực y tế tại Tỉnh vẫn còn tồn tại không ít bất cập.

Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng các hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, bao gồm: Công tác quy hoạch, công tác tuyển dụng và thu hút, công tác đào tạo và phát triển, thù lao và đãi ngộ, công tác bố trí, sử dụng và đánh giá. Nghiên cứu sử dụng số liệu của Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn 2020-2024 và tiến hành khảo sát khoảng 150 cán bộ y tế tại 5 cơ sở y tế công lập (trung bình 30 người mỗi đơn vị) trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp trong 6 tháng đầu năm 2025.

THỰC TRẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TẠI ĐỒNG THÁP

Tổng quan nguồn nhân lực tại các cơ sở y tế công lập

Bảng 1 cho thấy, quy mô nhân lực y tế công lập của tỉnh có xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn 2020-2023, trước khi phục hồi trở lại vào năm 2024, đồng thời cơ cấu giữa các nhóm nghề nghiệp cũng có sự điều chỉnh hợp lý hơn theo hướng nâng cao chất lượng chuyên môn, giảm bớt sự chênh lệch giữa lực lượng bác sĩ - điều dưỡng - kỹ thuật viên.

Bảng 1: Cơ cấu nguồn nhân lực y tế công lập tỉnh Đồng Tháp

Nguồn: Sở y tế tỉnh Đồng Tháp

Về công tác quy hoạch nguồn nhân lực y tế

Bảng 2 phản ánh khá rõ thực trạng công tác quy hoạch (CTQH) nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Đồng Tháp. Nhìn chung, các ý kiến đánh giá có mức điểm trung bình đạt 3,43 điểm, tương ứng với mức “Đồng ý/Tốt”, cho thấy CTQH nhân lực y tế tại tỉnh đã được quan tâm triển khai song vẫn còn một số mặt hạn chế cần cải thiện, gồm: phân bổ nhân lực theo vị trí việc làm (CTQH2 = 3,33 điểm), phân tích dữ liệu nhân sự phục vụ quy hoạch (CTQH4 = 3,27 điểm) và xây dựng kế hoạch kế cận cho vị trí chủ chốt (CTQH5 = 3,21 điểm) đều chỉ đạt mức “Bình thường”.

Thực tế này phản ánh hạn chế chung của nhiều cơ sở y tế công lập khi quy hoạch nhân lực mới dừng ở kế hoạch trên giấy, chưa gắn kết chặt chẽ với hoạt động sử dụng, đào tạo và phát triển nhân sự.

Bảng 2: Kết quả khảo sát về công tác quy hoạch nguồn nhân lực y tế

Nguồn: Kết quả khảo sát 150 cán bộ y tế (2025)

Công tác tuyển dụng và thu hút nguồn nhân lực y tế

Bảng 3 cho thấy, giai đoạn 2020-2024, quá trình tuyển dụng nhân lực y tế của tỉnh có nhiều biến động, phản ánh rõ tác động của dịch bệnh, sự thay đổi chính sách và năng lực cạnh tranh của khu vực công trong thu hút nhân tài y tế.

Kết quả khảo sát về công tác tuyển dụng và thu hút nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Đồng Tháp cho thấy, điểm trung bình chung của nhóm tiêu chí đạt 3,33 điểm, tương ứng với mức “Bình thường”, phản ánh thực trạng công tác tuyển dụng tuy đã có tiến bộ ở khâu quy trình và công khai thông tin, song vẫn còn hạn chế ở tính hấp dẫn của chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao. Những chính sách phụ cấp, hỗ trợ nhà ở, học bổng hay cam kết việc làm hiện còn mang tính cục bộ, chưa đồng bộ giữa các đơn vị; trong khi hoạt động truyền thông tuyển dụng chưa được đầu tư bài bản, dẫn đến hiệu quả tiếp cận ứng viên chưa cao.

Bảng 3: Công tác tuyển dụng và thu hút nguồn nhân lực y tế công lập tỉnh Đồng Tháp

Nguồn: Sở y tế tỉnh Đồng Tháp

Công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế

Kết quả khảo sát cho thấy, trong giai đoạn 2020-2024, số lượng cán bộ tham gia các lớp đào tạo ngày càng tăng, đặc biệt ở các lĩnh vực gắn với yêu cầu thực tiễn, như: quản lý chất lượng bệnh viện, chuyển đổi số y tế và kỹ năng mềm trong giao tiếp, làm việc nhóm. Tuy nhiên, một số hạn chế vẫn tồn tại, như: công tác đánh giá hiệu quả sau đào tạo chưa đồng bộ, chưa có cơ chế ràng buộc việc ứng dụng kiến thức được học vào thực tiễn, và thiếu các khóa đào tạo chuyên khoa sâu cho bác sĩ trẻ.

Bảng 4: Kết quả khảo sát về công tác đào tạo và phát triển nhân lực y tế

Nguồn: Kết quả khảo sát 150 cán bộ y tế (2025)

Bảng 4 phản ánh tương đối rõ thực trạng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Đồng Tháp. Điểm trung bình chung của nhóm tiêu chí đạt 3,31 điểm, tương ứng với mức “Bình thường”, cho thấy hoạt động đào tạo - bồi dưỡng nhân lực tuy đã được triển khai thường xuyên, nhưng hiệu quả và tính gắn kết với chiến lược phát triển nhân lực vẫn còn hạn chế.

Thù lao và đãi ngộ

Bảng 5 phản ánh rõ xu hướng nâng dần mức thù lao, phụ cấp và hỗ trợ phúc lợi cho đội ngũ y tế công lập tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2020-2024, phù hợp với tiến trình cải cách tiền lương của Nhà nước và nỗ lực riêng của địa phương trong việc khuyến khích nhân lực gắn bó lâu dài với ngành. Tuy nhiên, so với mặt bằng thu nhập của khu vực tư nhân và một số địa phương lân cận, mức đãi ngộ hiện nay vẫn còn khoảng cách nhất định, đặc biệt đối với nhóm bác sĩ và dược sĩ có trình độ cao.

Bảng 5: Chính sách đãi ngộ nguồn nhân lực y tế công lập tỉnh Đồng Tháp

Nguồn: Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp

Công tác bố trí, sử dụng và đánh giá nguồn nhân lực y tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy, giai đoạn 2020-2024, tỉnh Đồng Tháp đã có nhiều cải tiến trong việc phân công, sử dụng hợp lý nhân lực theo vị trí việc làm, đồng thời chuẩn hóa quy trình đánh giá hiệu quả công việc dựa trên tiêu chí rõ ràng và hướng đến kết quả đầu ra. Tuy nhiên, một số thách thức vẫn tồn tại như: chưa đồng đều trong việc áp dụng mô hình KPI giữa các đơn vị, thiếu công cụ đánh giá năng lực mềm và năng lực quản lý cũng như chưa có cơ chế phản hồi hai chiều trong đánh giá viên chức.

Bảng 6: Kết quả khảo sát về công tác bố trí, sử dụng và đánh giá nguồn nhân lực y tế

Nguồn: Kết quả khảo sát 150 cán bộ y tế (2025)

Bảng 6 cho thấy, công tác bố trí, sử dụng và đánh giá nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Đồng Tháp vẫn còn những hạn chế nhất định. Điểm trung bình chung của nhóm tiêu chí đạt 3,27 điểm, tương ứng mức “Bình thường/Không ý kiến”, cho thấy các hoạt động quản lý, điều phối và đánh giá nhân sự đã được thực hiện tương đối ổn định nhưng chưa thật sự chuyên nghiệp, thiếu tính gắn kết giữa năng lực cá nhân với mục tiêu tổ chức.

KẾT LUẬN

Nhằm tăng cường tính hiệu quả của hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế công lập của Tỉnh trong thời gian tới, tác giả đề xuất một số khuyến nghị:

Về công tác quy hoạch nguồn nhân lực

Đồng Tháp cần xây dựng quy hoạch tổng thể nguồn nhân lực y tế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040 phù hợp với chiến lược phát triển y tế quốc gia và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh.

Tỉnh cũng cần tăng cường phân cấp và phân quyền trong CTQH nhân lực y tế, tạo điều kiện để các cơ sở khám chữa bệnh, trung tâm y tế huyện và trạm y tế xã chủ động xây dựng kế hoạch nhân lực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế. Trên cơ sở đó, Sở Y tế đóng vai trò điều phối, tổng hợp và giám sát, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và tránh trùng lặp trong quy hoạch toàn ngành.

Về công tác tuyển dụng và thu hút nguồn nhân lực

Tỉnh cần hoàn thiện quy trình tuyển dụng theo hướng linh hoạt, minh bạch và gắn với vị trí việc làm thực tế. Việc tuyển dụng nên dựa trên tiêu chí năng lực, trình độ và phẩm chất nghề nghiệp, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong khâu tiếp nhận, xét tuyển và công bố kết quả nhằm nâng cao tính công khai và giảm thiểu thủ tục hành chính. Tỉnh cũng cần mở rộng hình thức tuyển dụng thông qua liên kết với các trường đại học y dược, bệnh viện trung ương, đồng thời xây dựng cơ chế đặt hàng đào tạo theo nhu cầu của địa phương, bảo đảm cung cấp nhân lực đúng chuyên môn và số lượng cần thiết cho từng tuyến y tế. Song song với đó, cần đổi mới chính sách thu hút nhân lực y tế, đặc biệt là đối tượng bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật viên và điều dưỡng có trình độ cao.

Về công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế

Tỉnh Đồng Tháp cần xây dựng kế hoạch đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế theo định hướng chiến lược dài hạn, phù hợp với quy hoạch phát triển mạng lưới y tế đến năm 2030.

Một trong những giải pháp trọng tâm là tăng cường liên kết đào tạo giữa ngành Y tế Đồng Tháp với các trường đại học y dược trong và ngoài khu vực, như Đại học Y Dược Cần Thơ, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Đại học Y Dược, Viện Pasteur… để tổ chức các chương trình đào tạo tại chỗ, lớp chuyên khoa I, II, và các khóa bồi dưỡng ngắn hạn, giúp nhân viên y tế tuyến dưới tiếp cận công nghệ, kỹ thuật mới mà không phải di chuyển xa.

Song song với đó, cần đẩy mạnh hình thức đào tạo liên tục và học tập suốt đời cho toàn bộ nhân viên y tế.

Cùng với đào tạo, tỉnh cần xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả sau đào tạo, bảo đảm kiến thức và kỹ năng được áp dụng thực tế vào công việc.

Về thù lao và đãi ngộ nguồn nhân lực y tế

Cần đổi mới chính sách tiền lương theo hướng gắn với hiệu quả và vị trí việc làm. Tỉnh nên chủ động rà soát, đánh giá lại hệ thống chức danh nghề nghiệp, từ đó xác định khung lương và phụ cấp phù hợp với đặc thù công việc từng vị trí, từng chuyên khoa.

Song song với cải cách tiền lương, tỉnh cần tăng cường chính sách phụ cấp và phúc lợi đặc thù cho đội ngũ y tế.

Bên cạnh các chính sách tài chính, tỉnh cần đẩy mạnh chính sách đãi ngộ phi vật chất, yếu tố có tác động bền vững hơn đến động lực làm việc.

Về công tác bố trí, sử dụng và đánh giá nguồn nhân lực y tế

Trước hết, cần tăng cường bố trí nhân lực y tế theo đúng vị trí việc làm và năng lực chuyên môn, bảo đảm nguyên tắc “đúng người - đúng việc - đúng năng lực”.

Song song đó, cần xây dựng cơ chế luân chuyển, điều động hợp lý giữa các đơn vị trong ngành.

Bên cạnh đó, công tác sử dụng nhân lực cần gắn liền với hiệu quả và kết quả công việc, tránh tình trạng cào bằng hoặc bố trí theo thâm niên.

Ngoài ra, cần ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý nhân lực, xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý viên chức y tế đồng bộ, lưu trữ thông tin về trình độ, quá trình công tác, đào tạo và kết quả đánh giá.

(*) Nghiên cứu được thực hiện trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15.

Tài liệu tham khảo:

1. Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm (2010). Giáo trình Quản trị nhân lực. Nxb Đại học Kinh tế Quốc Dân, Hà Nội.

2. Nguyễn Trần Trang Nhi (2023). Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực tại Trung tâm y tế huyện An Phú, tỉnh An Giang. Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế, Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

3. Nguyễn Văn Ngọc (2023). Chất lượng nguồn nhân lực y tế tại Trung tâm y tế huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk. Luận văn Thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia.

4. Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp (2020-2024). Báo cáo hoạt động ngành y tế tỉnh Đồng Tháp các năm, từ năm 2020 đến 2024.

5. Trần Kim Dung (2018). Quản trị nguồn nhân lực. Nxb Tài Chính.