Phát triển năng lượng tái tạo tại Mexico và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Vũ Thị Thuý Nga

Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Email: [email protected]

Tóm tắt

Mexico là thị trường năng lượng tái tạo lớn tại Mỹ Latinh. Tính đến năm 2025, tổng công suất điện của Mexico ước đạt 93 GW, trong đó năng lượng tái tạo chiếm khoảng 35%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng năng lượng tái tạo của quốc gia này vẫn được đánh giá là còn khiêm tốn, đặc biệt trong lĩnh vực điện mặt trời và điện gió. Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển năng lượng tái tạo của Mexico dưới thời Tổng thống Claudia Sheinbaum, bài viết đề xuất một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

Từ khóa: Bài học kinh nghiệm, chính sách, Mexico, năng lượng tái tạo, Việt Nam

Abstract

Mexico is a major renewable energy market in Latin America. As of 2025, Mexico’s total electricity capacity was estimated at 93 GW, of which renewable energy accounted for approximately 35%. However, the country’s renewable energy growth rate has remained relatively modest, particularly in the solar and wind power sectors. Based on an analysis of the current state of renewable energy development in Mexico under President Claudia Sheinbaum, the article proposes several lessons for Viet Nam.

Keywords: Lessons learned, policy, Mexico, renewable energy, Viet Nam

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong xu hướng toàn cầu hiện nay, các quốc gia đang tìm cách giảm lượng khí thải CO2 và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Năng lượng tái tạo (NLTT) như như năng lượng mặt trời, thủy triều, gió... được xem là giải pháp tất yếu. Đây là nguồn năng lượng sạch, liên tục và gần như vô hạn, không gây ô nhiễm không khí.

Mexico sở hữu nguồn tài nguyên NLTT dồi dào, được đánh giá là đất nước có nền kinh tế hấp dẫn thứ sáu trên thế giới về lĩnh vực NLTT và được cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA) xếp vào nhóm những thị trường tiềm năng nhất cho sản xuất năng lượng mặt trời. Sự phát triển NLTT tại Mexico dựa trên chính sách cải cách năng lượng quốc gia, vị trí địa lý và khả năng tiếp cận tài nguyên thiên nhiên thuận lợi. Bài viết phân tích thực trạng và chính sách phát triển NLTT của Mexico nhằm rút ra các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

KINH NGHIỆM CỦA MEXICO TRONG SẢN XUẤT NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Chính sách về phát triển năng lượng tái tạo của Mexico

Tổng thống Claudia Sheinbaum - Tổng thống nữ đầu tiên của Mexico xuất thân từ nhà khoa học; có nhiều đóng góp cho Hội đồng liên chính phủ về biến đổi khí hậu. Chính quyền Mexico dưới thời Tổng thống Claudia Sheinbaum đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm sang NLTT được trợ cấp quốc gia, đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ điện năng từ nguồn năng lượng sạch sẽ đạt 38%-40%. Để thực hiện được điều này, Mexico dự kiến huy động hàng chục tỷ USD từ nguồn vốn công và tư nhân cho các dự án phát điện, truyền tải và phân phối (MND Staff, 2026). Có thể kể đến các chính sách như:

Tái cấu trúc thị trường theo hướng ưu tiên các doanh nghiệp nhà nước. Tổng thống Sheinbaum đặt mục tiêu đạt 45% sản lượng điện từ các nguồn NLTT vào cuối nhiệm kỳ của mình (Bloomberg, 2024). Ngày 18/3/2025, Mexico ban hành gói cải cách năng lượng, tái cấu trúc ngành điện lực theo hướng có lợi cho các công ty nhà nước. Gói cải cách này gồm 8 luật thứ cấp mới và sửa đổi 3 luật hiện hành, cụ thể hóa cải cách Hiến pháp tháng 10/2024. Khác với chính sách tư nhân hóa năm 2013, khung pháp lý mới quy định ít nhất 54% lượng điện cung cấp cho lưới điện quốc gia phải đến từ Ủy ban Điện lực Liên bang (CFE), phần còn lại 46% dành cho các nhà sản xuất tư nhân. Đồng thời, thành lập Ủy ban Năng lượng Quốc gia (CNE) trên cơ sở sáp nhập 2 cơ quan độc lập trước đó là CNH và CRE (International Trade Administration U.S. Department of Commerce, 2025).

Mở rộng hệ thống điện quốc gia giai đoạn 2025-2030. Chính phủ dự định sẽ bổ sung 32,475 GW công suất phát điện vào lưới điện quốc gia vào năm 2030, trong đó khoảng 22 GW (gần 70%) - đến từ các nguồn NLTT, chủ yếu là năng lượng mặt trời (55%) và năng lượng gió (30%). Tổng vốn đầu tư dự kiến ​​từ các dự án của CFE, liên doanh và tư nhân đạt 739 tỷ peso (41,9 tỷ USD). Mục tiêu sửa đổi của Chính phủ là đạt ít nhất 38% điện năng từ NLTT vào năm 2030 (MND Staff, 2026). Kế hoạch bao gồm 9 dự án điện mặt trời với tổng mức đầu tư 4,9 tỷ USD và tổng công suất phát điện 4,67 GW, dự kiến sẽ đi vào hoạt động từ năm 2027 đến 2028; 7 dự án điện gió với tổng công suất phát điện 2,47 GW, cần khoản đầu tư 3,2 tỷ USD (Metal, 2026). Chính phủ dự định xây dựng 10 nhà máy điện mới và khởi động lại 16 dự án thủy điện, khi hoàn thành sẽ bổ sung thêm 535,6 MW công suất phát điện.

Cơ chế thu hút khu vực tư nhân. Chính quyền Tổng thống Claudia Sheinbaum đã tìm cách xây dựng mối quan hệ thực tế hơn với các nhà đầu tư nước ngoài. Quy định mới xác định 6 con đường để khu vực tư nhân tham gia vào sản xuất điện: (i) Phát điện phân tán tại chỗ có công suất lên đến 0,7 MW và được miễn giấy phép; (ii) Tự phát điện có công suất từ ​​0,7-20 MW, không kết nối với lưới điện quốc gia; (iii) Tự phát điện có kết nối lưới điện có kết nối lưới điện, trong đó điện năng dư thừa phải được bán độc quyền cho CFE; (iv) Đấu thầu công khai đối với các dự án có công suất lớn hơn 0,7 MW tham gia thị trường điện bán buôn của Mexico; (v) Dự án quy mô lớn do tư nhân phát triển, với điện năng được bán độc quyền cho CFE và có thể chuyển giao tài sản; (vi) Liên doanh với CFE, trong đó CFE nắm giữ tối thiểu 54% cổ phần (International Trade Administration U.S. Department of Commerce, 2025).

Nâng cấp lưới điện và lưu trữ năng lượng (BESS): Bộ Năng lượng Mexico (SENER) ban hành chiến lược cấp phép nghiên cứu kết nối lưới điện và hợp đồng cho các dự án NLTT tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) độc lập từ 0,7 MW trở lên. Sáng kiến này nhằm tăng cường tính ổn định của lưới điện, đáp ứng nhu cầu phụ tải đỉnh và tối ưu hóa chi phí BESS đang giảm dần.

Thực trạng phát triển năng lượng tái tạo của Mexico

Theo IEA (2026), tỷ trọng NLTT trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng tại Mexico xếp hạng thứ 3 theo khu vực, đạt 11,06% vào năm 2023 (xếp sau Canada và Hoa Kỳ). Cơ cấu năng lực phát điện chính gồm: thủy điện, điện mặt trời và điện gió chiếm phần lớn công suất NLTT, trong khi địa nhiệt tiếp tục đóng vai trò ổn định và chuyên biệt.

Điện gió: Tập trung tại eo đất Tehuantepec (Oaxaca) mật độ công suất > 500 W/m² và tốc độ gió > 10m/s; vùng Đông Bắc (Tamaulipas, Nuevo Leon, Coahuila) với công suất trên 300 W/m²; và bán đảo Baja California tốc độ gió trung bình trên 6m/s (Globalwindatlas, 2026). Ngoài ra Bán đảo Baja California bao gồm các bang Baja California và Baja California Sur cũng cho thấy tiềm năng lớn cho các dự án điện gió trên đất liền. Nguồn năng lượng gió có sẵn ở các bang này có thể tạo ra năng lượng gió cho khoảng 12% cộng đồng đô thị nhỏ ở Baja California, trong khi đó ở Baja California Sur, việc sản xuất điện có thể cung cấp điện cho gần 25% khu vực đô thị nhỏ (Villanueva và cộng sự, 2021).

Theo Hiệp hội Năng lượng Gió Mexico (AMDEE, 2024), năm 2024, có 71 trang trại gió đang hoạt động trong nước, phân bố ở 15 tiểu bang. Công suất 7,413 GW được sản xuất chiếm 8,26% tổng công suất điện lắp đặt tại Mexico. Công suất Năng lượng gió lắp đặt đã tăng 96 MW, tăng 1,3% so với năm 2022, đạt tổng cộng 7.413 MW. Lượng điện năng do các nhà máy năng lượng gió sản xuất đã vượt quá 20.000 GWh, chiếm 5,98% tổng sản lượng điện của cả nước. Ngoài ra, số lượng việc làm trực tiếp liên quan đến ngành năng lượng gió đã đạt 9,5 GW. Ngành này cũng góp phần tránh phát thải khoảng 9 triệu tấn CO2. Ba tiểu bang có công suất lắp đặt cao nhất là Oaxaca (2758 MW), Tamaulipas (1715 MW) và Nuevo Leon (793 MW).

Điện mặt trời: Nằm trong “Vành đai mặt trời” khu vực trọng điểm gồm Sonora, Baja California, Coahuila, Chihuahua và Durango... Năm 2019 là năm đỉnh điểm của lắp đặt điện mặt trời với gần 1.800 MW điện mặt trời đi vào hoạt động, sau đó là sự sụt giảm mạnh về lắp đặt mới xuống dưới 600 MW vào năm 2022. Tính đến tháng 10/2023, các nhà máy điện mặt trời đã hoàn thiện với tổng công suất 522 MW được cấp phép đi vào hoạt động thương mại. Công suất quang điện (PV) lắp đặt đạt 12,6 GW vào cuối năm 2024.

Mexico là một quốc gia nổi bật trên toàn cầu trong lĩnh vực nhiệt năng mặt trời cho các quy trình công nghiệp (SHIP), mặc dù phân khúc này vẫn còn khá nhỏ trên thế giới. Mexico đã lắp đặt ít nhất 273 nhà máy SHIP kể từ năm 2016, con số cao nhất toàn cầu, 22 nhà máy với tổng công suất 2,6 MW đã được bổ sung vào năm 2024, nhiều hơn 4 nhà máy so với năm 2023 (Gob, 2026). Dự kiến quy mô thị trường năng lượng mặt trời của Mexico sẽ tăng từ 13,97 GW vào năm 2025 lên 15,94 GW vào năm 2026 và đạt 30,84 GW vào năm 2031 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 14,12% trong giai đoạn 2026-2031 (Mordorintelligence, 2026).

Theo Kế hoạch Tăng cường và Mở rộng Hệ thống Điện Quốc gia giai đoạn 2025-2030, Chính phủ Mexico, thông qua Bộ Năng lượng và Ủy ban Điện lực Liên bang (CFE), đã công bố việc xây dựng 2 nhà máy điện mặt trời tại Baja California Sur, dự kiến ​​sẽ mang lại lợi ích cho từ 100.000 đến 200.000 hộ gia đình với tổng vốn đầu tư 800 triệu USD vào tháng 8/2025 (Gob, 2026).

Thuỷ điện và snh khối: Quy mô thị trường đạt 23,2 GW vào năm 2025, dự báo đạt 26,1 GW vào năm 2034, với CAGR là 1,25% trong giai đoạn 2026-2034. Chính phủ đã triển khai kế hoạch bổ sung các dự án thủy điện và nâng cấp các nhà máy hiện có. Về sinh khối, Mexico có tiềm năng lớn từ chất thải hữu cơ và định hướng năng lượng thông minh đến 2050 nhằm tối ưu hóa sự kết hợp các nguồn tái tạo này (Daniel Icaza và cộng sự, 2023). Mexico đã có kế hoạch triển khai các dự án phát điện từ sinh khối rừng với chi phí ước tính khoảng 2,7 triệu peso, do Ủy ban Lâm nghiệp Quốc gia và Chính phủ Tiểu bang đóng góp tại La Trinidad và khu phụ El Vergel. Trong số 2500 MW điện năng mà nhà máy điện than Petatalco sản xuất, khoảng 5% có thể được tạo ra từ sinh khối, việc này có thể giúp giảm nhập khẩu than (Daniel Icaza và cộng sự, 2023).

Bên cạnh các lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt trong lĩnh vực điện mặt trời và điện gió, dưới thời Tổng thống Claudia Sheinbaum với các mục tiêu về NLTT của quốc gia, các chính sách khuyến khích của chính phủ, nhu cầu ngày càng tăng đối với năng lượng sạch và sự cần thiết phải đảm bảo an ninh năng lượng là một số yếu tố góp phần vào sự phát triển của thị trường NLTT tại Mexico. Nhưng quá trình khai thác các nguồn năng lượng này vẫn chịu tác động của những hạn chế về vốn đầu tư, hạ tầng truyền tải, cơ chế chính sách và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng. Kinh nghiệm của Mexico gợi mở một số bài học như: cần xây dựng chiến lược, lộ trình và khung chính sách rõ ràng, tăng cường năng lực quản lý và quy hoạch nguồn điện với phát triển hạ tầng truyền tải, đa dạng hóa nguồn vốn và phát huy vai trò của khu vực tư nhân, tăng cường ứng dụng công nghệ và hiện đại hóa hệ thống điện, đồng thời cần đảm bảo hài hoà lợi ích giữa doanh nghiệp, nhà nước và cộng đồng.

KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Thực trạng phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong phát triển NLTT. Một phần do Việt Nam có lợi thế địa lý cận xích đạo, bức xạ mặt trời cao, bờ biển dài và khí hậu nhiệt đới gió mùa. Nhiều dự án điện mặt trời và điện gió tại miền Trung, Tây Nguyên và miền Nam đã đóng góp tích cực cho ngân sách, tạo việc làm và giảm chi phí điện. Một phần do Chính phủ ban hành nhiều chính sách và cam kết khuyến khích phát triển NLTT. Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2045 (Quy hoạch điện VIII) đã đưa ra nội dung quan trọng là phát triển mạnh các nguồn NLTT với tỷ trọng NLTT trong tổng công suất điện dự kiến tăng từ 27% năm 2021 lên 40% vào năm 2045, đạt mức 67,5%- 71,5% vào năm 2050 (Thủ tướng Chính phủ, 2023). Trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh: đưa ra mục tiêu phát triển tối đa nguồn điện từ NLTT (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối…), tiếp tục gia tăng tỷ trọng của NLTT (không bao gồm thuỷ điện) trong cơ cấu nguồn điện và điện năng sản xuất đạt tỷ lệ khoảng 28-36% vào năm 2030. Định hướng đến năm 2050 tỷ lệ NLTT lên đến 74%-75% (EVN, 2026).

Theo số liệu từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 32,6 tỷ kWh, tăng 14,25% so với cùng kỳ tháng 06/2025. Lũy kế 6 tháng, sản lượng toàn hệ thống đạt 171,54 tỷ kWh, tăng 9,85% so cùng kỳ 2025. Trong đó, các nguồn NLTT như điện mặt trời đạt 14,59 tỷ kWh, điện gió đạt 6,63 tỷ kWh - chiếm 12,9%, Thủy điện đạt 36,10 tỷ kWh, chiếm 21%, Tua bin khí đạt 13,71 tỷ kWh, chiếm 8%, Điện nhập khẩu 5,93 tỷ kWh, chiếm 3,5%... (EVN, 2026).

Điện mặt trời: Đến tháng 1/2025, tổng công suất điện mặt trời đạt khoảng 17 GW (dẫn đầu ASEAN). Đã có hơn 100.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt (chiếm gần 50% tổng công suất điện mặt trời (Chu Khôi, 2025), đánh dấu cột mốc quan trọng của hệ thống điện Việt Nam trong việc thực hiện mục tiêu quốc gia về biến đổi khí hậu. Mục tiêu hằng năm khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ hoặc tổng công suất điện mặt trời mái nhà đạt 20% công suất lắp đặt theo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 của các địa phương (Thủ tướng Chính phủ, 2026). Quy hoạch điện VIII điều chỉnh nhấn mạnh trọng tâm phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, cho thấy tiềm năng khổng lồ trong phân khúc áp mái với tổng công suất các nguồn điện mặt trời (gồm mái nhà và tập trung) đến năm 2030 đạt 46,459-73,416 GW (Thủ tướng Chính phủ, 2025).

Điện gió: Đến năm 2024, tổng công suất lắp đặt điện gió trên cả nước đạt khoảng 4,126 GW (chiếm khoảng 73% tổng công suất điện gió đang vận hành ở Đông Nam Á), tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Trung và miền Nam (SCI, 2025). Tính đến tháng 10/2025, 6 trong số 34 tỉnh, thành đã phát hành hồ sơ mời thầu tổng cộng 1,8 GW điện gió mới, với thêm 800 MW được mở thầu cuối năm 2025. Việt Nam dự kiến đóng góp 45% tổng công suất điện gió mới của khu vực, chủ yếu từ các dự án trên bờ và gần bờ đến năm 2030 (Giang Lê, 2025).

Năm 2024, nhờ chính sách giá FIT nên Việt Nam có 9,1 GW điện mặt trời trang trại, 7,7 GW điện mặt trời mái nhà và 6,1 GW điện gió (tính theo công suất tối đa, không tính điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu).

Tuy nhiên, ngành NLTT Việt Nam đối mặt với các khó khăn về chi phí đầu tư cao, hạ tầng truyền tải chưa đồng bộ, quy trình cấp phép chậm và khung chính sách thiếu ổn định… như cơ chế cho điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu (Nghị định 80/2024/NĐ-CP và Nghị định 135/2024/NĐ-CP) vẫn còn giới hạn tỷ lệ phát điện dư lên lưới (hiện ở mức 20%), gây khó khăn cho việc tháo gỡ nguồn lực đầu tư. Dự thảo nâng lên 50% đã được lấy ý kiến từ lâu nhưng vẫn chưa được ban hành để người dân đầu tư hệ thống kèm pin lưu trữ, mở rộng công suất để bán điện lên lưới… Bên cạnh đó, một số trường hợp cơ quan cấp phép đòi hỏi những thủ tục không có trong quy định, mua bán điện mặt trời không thể đấu nối vào lưới điện do điện lực địa phương chưa có đồng hồ để đo đếm.

Một số đề xuất

Từ kinh nghiệm phát triển NLTT của Mexico và thực tiễn ở Việt Nam, bài viết đề xuất một số giải pháp cho Việt Nam:

Một là, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và thể chế. Hiện nay, Việt nam đang tăng cường vai trò hoạch định chiến lược của Nhà nước trong giai đoạn mới nên Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về NLTT theo hướng đồng bộ, minh bạch và ổn định. Cần cụ thể hoá các mục tiêu của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo từng giai đoạn, từng vùng và từng loại hình năng lượng. Đơn giản hóa thủ tục đầu tư, cấp phép, đấu thầu; tạo dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định để thu hút vốn FDI và thúc đẩy hợp tác công - tư (PPP).

Hai là, phát triển hạ tầng lưới điện và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) theo hướng lâu dài nhưng luôn được đặt trong tổng thể chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ưu tiên nâng cấp lưới điện truyền tải đồng bộ với quy hoạch công suất phát điện. Ban hành chính sách khuyến khích đầu tư hệ thống BESS để nâng cao độ tin cậy hệ thống và giải tỏa công suất NLTT.

Ba là, gắn phát triển NLTT với chuỗi giá trị công nghiệp trong nước. Thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Hỗ trợ doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng thiết bị, chế tạo cơ khí, vận hành và dịch vụ kỹ thuật logistics

Bốn là, đảm bảo hài hòa phát triển bền vững và hài hòa lợi ích. Tăng cường đánh giá tác động môi trường - xã hội trong toàn bộ vòng đời dự án (khai thác, vận hành, tái chế tấm quang điện, cánh quạt gió, pin hết hạn), tạo việc làm ổn định và đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương. Xây dựng kịch bản quản trị rủi ro và bảo vệ quyền lợi cộng đồng địa phương.

Năm là, nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuyên truyền lối sống xanh, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Sáu là, tăng cường hợp tác quốc tế song phương, đa phương với các quốc gia nói chung và với Mexico nói riêng. Tham gia các diễn đàn để trao đổi và học hỏi kinh nghiệm, đẩy mạnh trao đổi chuyên gia, hợp tác nghiên cứu giữa các viện/trường đại học, chia sẻ kinh nghiệm thu hút đầu tư và đa dạng hóa thị trường cung ứng công nghệ.

(*) Bài viết là sản phẩm cho NVCS: Phát triển năng lượng tái tạo của Mexico và hàm ý cho Việt Nam, Mã số: 23/HĐKH-CA&CM

Tài liệu tham khảo:

1. AMDEE (2024). Amdee Reporte Anual 2024. https://amdee.org/en/project/informe-anual-amdee-2024/

2. Bloomberg (2024). Sheinbaum had targeted a goal of 45% of electricity generation from renewable sources. https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-10-02/mexico-female-president-sheinbaum-to-grow-renewables-to-45-of-power-by-2030

3. Chính phủ (2024). Nghị định 80/2024/NĐ-CP ngày 03/7/2024 quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa Đơn vị phát điện năng lượng tái tạo với Khách hàng sử dụng điện lớn.

4. Chính phủ (2024). Nghị định 135/2024/NĐ-CP ban hành ngày 22/10/2024 Quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ

5. Chu Khôi (2025). Hơn 100.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được lắp đặt tại Việt Nam, https://vneconomy.vn/hon-100-000-he-thong-dien-mat-troi-mai-nha-da-duoc-lap-dat-tai-viet-nam.htm

6. Daniel Icaza, Néstor Daniel Galán Hernández, Eber Enrique Orozco Guillén, Francisco Jurado (2023). Smart Energy Planning in the Midst of a Technological and Political Change towards a 100% Renewable System in Mexico by 2050. Energies, 16(20).

7. EVN (2026). Tình hình hoạt động 6 tháng đầu năm 2026; mục tiêu, nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2026. https://www.evn.com.vn/d/vi-VN/news/Tinh-hinh-hoat-dong-6-thang-dau-nam-2026-muc-tieu-nhiem-vu-cong-tac-6-thang-cuoi-nam-2026-60-142-508837

8. Giang Lê (2025). Việt Nam hiện chiếm 73% tổng công suất điện gió đang vận hành ở Đông Nam Á, https://bbw.vn/viet-nam-hien-chiem-toi-73-tong-cong-suat-dien-gio-dang-van-hanh-o-dong-nam-a-55339.html

9. Globalwindatlas (2026). Global Wind Atlas Mexico. https://globalwindatlas.info/en/area/Mexico

10. Gob (2026). México a la vanguardia: CFE construirá 2 centrales termosolares en Baja California Sur para beneficiar hasta 200 mil hogares. https://www.gob.mx/presidencia/prensa/mexico-a-la-vanguardia-cfe-construira-2-centrales-termosolares-en-baja-california-sur-para-beneficiar-hasta-200-mil-hogares

11. IEA (2026). Mexico, Renewable energy data and statistics. https://www.iea.org/countries/mexico/renewables

12. International Trade Administration U.S. Department of Commerce (2025). Mexico Energy Sector Reform. https://www.trade.gov/market-intelligence/mexico-energy-sector-reform

13. Metal (2026). Mexico: Plans to deploy 4.67 GW of large-scale solar power by 2030. https://news.metal.com/vn/newscontent/103175527-mexico-kế-hoạch-triển-khai-467-gw-điện-mặt-trời-quy-mô-lớn-vào-năm-2030

14. MND Staff (2026). Energy Minister unveils plan to source 70% of new power generation from renewables: Wednesday’s mañanera recapped. https://mexiconewsdaily.com/politics/energy-minister-mexico-renewables-mananera-wednesday/

15. Mordorintelligence (2026). Mexico Solar Energy market size & share Analysis - Growth trends and Forecast (2026-2031), https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/mexico-solar-energy-market?gclid=CjwKCAjw56zWBhB0EiwAdPOQOV1hTx2CR3ldMd66LV7nVV6s-k_4Z9EBUu6r1Uso53HrplQpZaMfixoCLb8QAvD_BwE&utm_source=google&utm_medium=cpc&utm_campaign=&utm_term=

16. SCI (2025). Báo cáo tổng quan về Phát triển điện gió tại Việt Nam. https://www.scribd.com/document/967806099/BC-T%E1%BB%95ng-Quan-V%E1%BB%81-PT-%C4%90i%E1%BB%87n-Gio-T%E1%BA%A1i-VN-V2-7-2025

17. Thủ tướng Chính phủ (2023). Quyết định 500/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 phê duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

18. Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 về việc phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

19. Villanueva, H.; Peña, A.; Hansen, J.C. (2021). Wind Atlas for Mexico (Wam) Observational Wind Atlas. DTU Wind Energy E No. E-0224; DTU Wind Energy: Roskilde, Denmark.