Chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn của doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành dừa tỉnh Vĩnh Long: Động lực, rào cản và hàm ý chính sách
Phạm Lê Phương Thảo, Diệp Thanh Tùng
Nguyễn Thị Cẩm Phương
Email: [email protected]
Đại học Trà Vinh
Tóm tắt
Bằng phương pháp phân tích tài liệu có hệ thống dựa trên Lý thuyết thể chế và Lý thuyết nguồn lực, bài viết nhận diện 4 nhóm động lực và 4 nhóm rào cản đối với quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn của doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành dừa tỉnh Vĩnh Long, địa phương chiếm trên 50% diện tích dừa cả nước. Kết quả cho thấy, yêu cầu của thị trường xuất khẩu và lợi ích kinh tế từ phụ phẩm là các động lực nổi bật; liên kết chuỗi lỏng lẻo, công nghệ chế biến còn đơn giản và hạn chế về vốn là những rào cản thường được đề cập. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hàm ý chính sách về tài chính xanh, cụm cộng sinh công nghiệp, chuyển giao công nghệ, năng lực quản trị và thương mại hóa giá trị carbon cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Từ khóa: Kinh tế tuần hoàn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngành dừa, Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long
Abstract
Using a systematic literature review approach based on Institutional Theory and the Resource-Based View, this paper identifies four groups of drivers and four groups of barriers to the transition towards a circular economy among small and medium-sized enterprises in the coconut industry in Vinh Long Province, which accounts for more than 50% of the country's total coconut cultivation area. The findings indicate that export market requirements and the economic benefits derived from by-products are prominent drivers, while weak value chain linkages, relatively simple processing technologies, and limited access to capital are frequently identified barriers. On this basis, the paper proposes policy implications concerning green finance, industrial symbiosis clusters, technology transfer, management capabilities, and the commercialization of carbon value for small and medium-sized enterprises.
Keywords: Circular economy, small and medium-sized enterprises, coconut industry, Mekong Delta, Vinh Long Province
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tại Việt Nam, kinh tế tuần hoàn (KTTH) đã được luật hóa tại Điều 142 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Quốc hội, 2020) và cụ thể hóa tại Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (Chính phủ, 2022), Quyết định số 687/QĐ-TTg (Thủ tướng Chính phủ, 2022) và Quyết định số 222/QĐ-TTg (Thủ tướng Chính phủ, 2025a), trong đó chế biến nông sản là lĩnh vực ưu tiên.Ngành dừa có vị trí đặc biệt khi kim ngạch xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa tăng từ 180 triệu USD năm 2010 lên gần 1,1 tỷ USD năm 2024 (Thùy Dương, 2025). Hầu như mọi bộ phận của trái dừa (cơm, nước, gáo, vỏ, xơ, mụn) đều có thể làm nguyên liệu cho chuỗi sản phẩm khác, nên bản thân ngành dừa đã hàm chứa yếu tố tuần hoàn.
Tỉnh Vĩnh Long sau sắp xếp đơn vị hành chính (hợp nhất 3 tỉnh Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long) có 119.270 ha dừa, chiếm trên 50% diện tích dừa cả nước, với khoảng 151 doanh nghiệp sản xuất, chế biến dừa. Tuy nhiên, diện tích tham gia liên kết sản xuất mới đạt khoảng 30% và phần lớn công nghệ, thiết bị chế biến còn đơn giản (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026). Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) và cơ sở quy mô hộ, phần nhiều chỉ cung ứng cho doanh nghiệp lớn và chưa có nhãn hiệu riêng, dễ bị bỏ lại phía sau khi thị trường nhập khẩu siết chặt tiêu chuẩn môi trường.
Nghiên cứu quốc tế về KTTH ở DNNVV đã khá phong phú (Rizos và cộng sự, 2016; Kirchherr và cộng sự, 2018), song nghiên cứu về ngành dừa ở Việt Nam còn ít và hầu như chưa được tiếp cận theo khung động lực - rào cản ở cấp DNNVV. Vì vậy, bài viết nhận diện các động lực và rào cản đối với quá trình chuyển đổi sang KTTH của DNNVV ngành dừa tỉnh Vĩnh Long, từ đó đề xuất hàm ý chính sách.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH
KTTH thay thế khái niệm “cuối vòng đời” bằng việc giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và thu hồi vật liệu (Kirchherr và cộng sự, 2017); ở cấp doanh nghiệp, KTTH thể hiện qua các chiến lược thu hẹp, làm chậm và khép kín dòng vật chất (Bocken và cộng sự, 2016). Với ngành chế biến dừa, trọng tâm là biến phụ phẩm của công đoạn này thành đầu vào của công đoạn khác.
Về động lực và rào cản, DNNVV châu Âu được thúc đẩy bởi văn hóa doanh nghiệp xanh, mạng lưới đối tác, lợi ích tài chính và hỗ trợ của chính phủ, nhưng bị cản trở bởi thiếu vốn, thiếu hỗ trợ từ chuỗi cung ứng và thiếu thông tin kỹ thuật (Rizos và cộng sự, 2016). Trong 4 nhóm rào cản văn hóa, thị trường, thể chế và công nghệ, rào cản văn hóa và thị trường nổi trội hơn (Kirchherr và cộng sự, 2018). DNNVV Tây Ban Nha tiếp cận KTTH chủ yếu vì tuân thủ pháp luật, hình ảnh và lợi ích tài chính (Ormazabal và cộng sự, 2018). Một nhân tố có thể vừa là động lực vừa là rào cản tùy bối cảnh (Tura và cộng sự, 2019); chính sách, tài chính và nhận thức là các nhân tố xuyên suốt (Tan và cộng sự, 2022).
Bài viết kết hợp Lý thuyết thể chế (DiMaggio và Powell, 1983), giải thích việc doanh nghiệp thay đổi hành vi dưới áp lực cưỡng chế, mô phỏng và chuẩn tắc từ bên ngoài, với Lý thuyết nguồn lực (Barney, 1991), giải thích khả năng chuyển đổi dựa trên nguồn lực tài chính, công nghệ, nhân lực và quản trị bên trong. Kế thừa Kirchherr và cộng sự (2018), Tura và cộng sự (2019), khung phân tích gồm 4 nhóm động lực (thị trường; thể chế - chính sách; kinh tế - nguồn lực; môi trường - xã hội) và 4 nhóm rào cản (tài chính; công nghệ - kỹ thuật; liên kết chuỗi - thị trường; thể chế - năng lực quản trị).
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Bài viết sử dụng phương pháp phân tích tài liệu (Bowen, 2009) với 4 nhóm dữ liệu thứ cấp: (i) văn bản pháp luật, chính sách về KTTH và ngành dừa; (ii) báo cáo chính thức, trọng tâm là Báo cáo số 106/BC-SNN&MT của Sở NN&MT Vĩnh Long; (iii) báo chí chính thống giai đoạn 2024-2026, dùng để bổ sung thông tin và đối chiếu chéo; (iv) bài báo khoa học quốc tế về KTTH ở DNNVV.
Quy trình gồm 4 bước: (1) thu thập tài liệu trên cổng thông tin của cơ quan nhà nước và báo chí chính thống với các từ khóa “kinh tế tuần hoàn”, “ngành dừa”, “phụ phẩm dừa” kết hợp tên địa phương, và tài liệu quốc tế với tổ hợp “circular economy” AND “SME*” AND (“driver*” OR “barrier*”), thực hiện vào tháng 8/2026; (2) sàng lọc, giữ lại tài liệu do cơ quan nhà nước, tạp chí có phản biện hoặc báo chí chính thống công bố, ưu tiên báo cáo chính thức khi số liệu không thống nhất; (3) mã hóa nội dung theo 8 nhóm nhân tố, ghi nhận nguồn và loại nguồn; (4) đối chiếu giữa các loại nguồn để xác định biểu hiện và bằng chứng của từng nhân tố. Nghiên cứu không xếp hạng mức độ tác động của các nhân tố.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
Thực trạng ngành dừa tỉnh Vĩnh Long và tiềm năng tuần hoàn
Năm 2024, xuất khẩu dừa tươi của cả nước đạt 390 triệu USD, tăng 61% so với năm 2023 (Thùy Dương, 2025). Kim ngạch xuất khẩu dừa của Vĩnh Long đạt 451 triệu USD năm 2024, ước khoảng 500 triệu USD năm 2025; hơn 60% sản lượng dừa công nghiệp được chế biến nội tỉnh. Năm 2025, giá dừa công nghiệp tăng gấp đôi, nguyên liệu khan hiếm khiến doanh nghiệp phải nhập khoảng 30 triệu trái dừa từ Indonesia (Sở NN&MT tỉnh Vĩnh Long, 2026).
Bảng 1: Một số chỉ tiêu chủ yếu của ngành dừa tỉnh Vĩnh Long
|
Chỉ tiêu |
Giá trị |
Nguồn |
|---|---|---|
|
Kim ngạch xuất khẩu dừa và sản phẩm từ dừa cả nước 2024 |
≈ 1,1 tỷ USD |
Thùy Dương (2025) |
|
Diện tích dừa |
119.270 ha (trên 50% cả nước) |
Sở NN&MT (2026) |
|
Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ |
30.355 ha (25,45%) |
Sở NN&MT (2026) |
|
Số doanh nghiệp sản xuất, chế biến dừa |
≈ 151 |
Sở NN&MT (2026) |
|
Kim ngạch xuất khẩu dừa 2024/2025 (ước) |
451/≈ 500 triệu USD |
Sở NN&MT (2026) |
|
Tỷ lệ diện tích tham gia liên kết sản xuất |
≈ 30% |
Sở NN&MT (2026) |
|
Mã số vùng trồng/cơ sở đóng gói xuất sang Trung Quốc |
222/29 |
Sở NN&MT (2026) |
Nguồn: Tác giả tổng hợp
Một vòng lặp tuần hoàn điển hình gồm: cơm dừa cho thực phẩm và dầu dừa; nước dừa lên men thành thạch dừa; gáo dừa than hóa thành than hoạt tính; vỏ dừa tách thành chỉ xơ và mụn dừa làm giá thể; phần cặn ủ làm phân hữu cơ. Năm 2024, các cơ sở trong tỉnh sản xuất 19.960 tấn than hoạt tính và 17.200 tấn chỉ xơ dừa; một số công nghệ tuần hoàn đã được chuyển giao như dây chuyền sản xuất dầu dừa nguyên chất không gia nhiệt công suất 4.800 tấn/năm, công nghệ sản xuất màng cellulose và giấy từ phụ phẩm thạch dừa (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026). Vườn dừa của tỉnh Bến Tre (cũ) được ước tính có tiềm năng lưu trữ 1,9-5,8 triệu tấn CO₂ (Anh Khuê, 2024), song trữ lượng các-bon này chưa phải là tín chỉ có thể giao dịch và cần được xác minh qua hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV).
Tuy vậy, chế biến sâu hiện mới chỉ có một vài doanh nghiệp đầu ngành thực hiện được (Gia Hân, 2024). Trong khi đó, qua tổng hợp tài liệu, nhóm tác giả nhận thấy nhiều cơ sở nhỏ chủ yếu chỉ thực hiện một công đoạn (thu gom, sơ chế, tách xơ) và bán phụ phẩm ở dạng thô. Vì thế, hoạt động tuần hoàn trong ngành dừa còn mang tính tự phát và phân mảnh theo công đoạn.
Động lực chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn
Thứ nhất, động lực thị trường. Đây là nhóm động lực nổi bật, mang tính cưỡng chế. Các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và yêu cầu truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác (Gia Hân, 2024). Xuất khẩu chính ngạch dừa tươi sang Trung Quốc (Bích Hồng, 2024) đòi hỏi mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; Vĩnh Long hiện có 222 mã số vùng trồng (20.178 ha) đủ điều kiện (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026). Áp lực này buộc doanh nghiệp chuẩn hóa sản xuất, tạo tiền đề cho thực hành tuần hoàn.
Thứ hai, động lực thể chế - chính sách. Ngoài khung pháp lý về KTTH, Quyết định số 431/QĐ-BNN-TT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2024) xác định dừa là 1 trong 6 cây công nghiệp chủ lực quốc gia. Tỉnh Vĩnh Long định hướng đến năm 2030 duy trì 45.000-50.000 ha dừa hữu cơ, có 30-50 doanh nghiệp liên kết với hợp tác xã (HTX) xây dựng vùng nguyên liệu (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026); việc hợp nhất 3 tỉnh cũng tạo không gian quy hoạch thống nhất cho trên một nửa diện tích dừa cả nước.
Thứ ba, động lực kinh tế - nguồn lực. Giá nguyên liệu tăng mạnh giai đoạn 2023-2025 (TTXVN/Vietnam+, 2025) có thể thúc đẩy doanh nghiệp nâng hiệu suất sử dụng nguyên liệu và khai thác phụ phẩm, vừa tăng doanh thu vừa giảm chi phí xử lý chất thải. Theo Lý thuyết nguồn lực (Barney, 1991), khả năng khai thác trọn vẹn nguyên liệu có thể trở thành lợi thế cạnh tranh, và các doanh nghiệp tiên phong có thể tạo áp lực mô phỏng đối với các DNNVV khác.
Thứ tư, động lực môi trường - xã hội. Cây dừa được đánh giá là thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, phù hợp với định hướng nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, phát thải các-bon thấp của địa phương (Anh Khuê, 2024), tạo áp lực chuẩn tắc theo hướng sản xuất xanh. Áp lực xử lý chất thải chế biến và khả năng tạo việc làm tại chỗ của các chuỗi thâm dụng lao động như tách xơ, đan thảm cũng có thể thúc đẩy chuyển đổi.
Rào cản chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn
Thứ nhất, rào cản tài chính. Đầu tư chế biến sâu cần vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài, trong khi DNNVV thiếu tài sản bảo đảm và khó tiếp cận tín dụng xanh, tương đồng với phát hiện của Rizos và cộng sự (2016). Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Bến Tre (cũ) xác định năng lực vốn để nâng cấp công nghệ còn yếu là một trong những hạn chế quan trọng nhất của ngành (Anh Khuê, 2024); giá nguyên liệu tăng đột biến còn gây thua lỗ cho doanh nghiệp đã ký hợp đồng xuất khẩu giá cố định (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026).
Thứ hai, rào cản công nghệ - kỹ thuật. Phần lớn công nghệ, thiết bị chế biến còn đơn giản, bảo quản dừa tươi còn bán thủ công; đổi mới công nghệ chủ yếu diễn ra ở một số doanh nghiệp lớn, đội ngũ kỹ thuật còn mỏng (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026).
Thứ ba, rào cản liên kết chuỗi - thị trường. Bình quân mỗi hộ chỉ trồng 0,3-0,4 ha dừa, HTX chưa phát huy vai trò trung gian (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026), dẫn đến tranh mua nguyên liệu và khó thu gom phụ phẩm ổn định. Xuất khẩu dừa tươi tăng nhanh có thể làm giảm nguyên liệu cho chế biến sâu, minh họa cho nhận định của Tura và cộng sự (2019) rằng một nhân tố có thể vừa là động lực vừa là rào cản.
Thứ tư, rào cản thể chế - năng lực quản trị. Các công cụ thực thi như tiêu chí xác định mô hình KTTH, ưu đãi cho dự án tuần hoàn hay quy định phân loại phụ phẩm là nguyên liệu chưa đầy đủ. Nhận thức hạn chế về KTTH có thể là rào cản đáng kể ở DNNVV (Kirchherr và cộng sự, 2018; Tan và cộng sự, 2022), nhưng mức độ của rào cản này ở doanh nghiệp dừa Vĩnh Long cần được kiểm chứng bằng dữ liệu sơ cấp.
Thảo luận
Bảng 2 cho thấy các động lực nổi bật chủ yếu đến từ bên ngoài (thị trường, chính sách), còn các rào cản nằm ở nội tại doanh nghiệp và cấu trúc chuỗi.
Bảng 2: Khung phân tích và nguồn bằng chứng của các nhóm động lực, rào cản
|
Nhóm nhân tố |
Nền tảng lý thuyết |
Biểu hiện chủ yếu tại Vĩnh Long |
|---|---|---|
|
Động lực thị trường |
Thể chế (cưỡng chế) |
Yêu cầu truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng |
|
Động lực thể chế - chính sách |
Thể chế |
Quyết định số 222/QĐ-TTg, Quyết định số 431/QĐ-BNN-TT; định hướng dừa hữu cơ |
|
Động lực kinh tế - nguồn lực |
Nguồn lực |
Giá nguyên liệu tăng; sản phẩm từ phụ phẩm |
|
Động lực môi trường - xã hội |
Thể chế (chuẩn tắc) |
Thích ứng biến đổi khí hậu; nông nghiệp phát thải thấp |
|
Rào cản tài chính |
Nguồn lực |
Vốn đầu tư lớn; thua lỗ do giá biến động |
|
Rào cản công nghệ - kỹ thuật |
Nguồn lực |
Công nghệ còn đơn giản; đổi mới tập trung ở doanh nghiệp lớn |
|
Rào cản liên kết chuỗi - thị trường |
Tura và cộng sự (2019) |
Hộ 0,3-0,4 ha; liên kết ≈ 30% |
|
Rào cản thể chế - quản trị |
Thể chế; Nguồn lực |
Thiếu công cụ thực thi; nhận thức hạn chế |
Nguồn: Tác giả tổng hợp từ kết quả mã hóa tài liệu
So với châu Âu, nơi rào cản văn hóa và thị trường nổi trội (Kirchherr và cộng sự, 2018), rào cản tài chính và công nghệ ở ngành dừa Vĩnh Long dường như vẫn đáng kể. Do ngành dừa đã có sẵn vòng lặp sinh học, vấn đề then chốt không phải tạo ra vòng lặp mới mà là liên kết các công đoạn phân tán thành hệ sinh thái đủ quy mô.
Kết quả cũng gợi ý một khoảng trống giữa ý định và hành vi ở DNNVV ngành dừa: áp lực thị trường và chính sách tạo ra ý muốn chuyển đổi, nhưng thiếu vốn, thiếu tài sản bảo đảm và công nghệ còn đơn giản khiến DNNVV khó biến ý muốn đó thành khoản đầu tư cụ thể cho chế biến sâu hay tận dụng phụ phẩm. Khi ràng buộc nguồn lực lớn, áp lực thể chế có thể chỉ dẫn đến tuân thủ tối thiểu, tức đáp ứng vừa đủ điều kiện xuất khẩu, thay vì đổi mới mô hình kinh doanh; đồng thời có nguy cơ gia tăng phân hóa khi doanh nghiệp lớn đủ nguồn lực để chuyển đổi, còn DNNVV bị đẩy về vị trí cung ứng nguyên liệu thô. Lý thuyết thể chế giải thích vì sao doanh nghiệp muốn thay đổi, còn Lý thuyết nguồn lực giải thích vì sao nhiều doanh nghiệp chưa thể thay đổi; kết hợp 2 lý thuyết cho thấy chính sách cần nới lỏng ràng buộc về tài chính, công nghệ thay vì chỉ gia tăng áp lực tuân thủ. Mức độ của khoảng trống này cần được kiểm chứng bằng dữ liệu sơ cấp.
HÀM Ý CHÍNH SÁCH
Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số hàm ý cần được xem xét và thí điểm như sau:
Một là, phát triển tài chính xanh cho DNNVV thông qua cụ thể hóa tiêu chí dự án KTTH trong chế biến nông sản; phát huy vai trò của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, Quỹ Phát triển DNNVV với các gói vay ưu đãi, bảo lãnh tín dụng cho dự án tận dụng phụ phẩm dừa.
Hai là, hình thành cụm cộng sinh công nghiệp dừa với cơ chế trao đổi phụ phẩm và hạ tầng xử lý nước thải dùng chung, gắn với định hướng của tỉnh về cụm công nghiệp chế biến sâu cạnh vùng nguyên liệu (Sở NN&MT Vĩnh Long, 2026); đồng thời thúc đẩy liên kết với HTX, cân đối giữa xuất khẩu dừa tươi và nguyên liệu cho chế biến sâu.
Ba là, thúc đẩy chuyển giao công nghệ qua liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu trong vùng như Đại học Trà Vinh, Đại học Cần Thơ.
Bốn là, nâng cao năng lực quản trị tuần hoàn thông qua đào tạo chủ doanh nghiệp, nhân rộng mô hình trình diễn, phát huy vai trò của Hiệp hội Dừa và các vườn ươm doanh nghiệp trong ươm tạo dự án khởi nghiệp xanh từ phụ phẩm dừa.
Năm là, từng bước thương mại hóa giá trị các-bon của vườn dừa. Tiềm năng lưu trữ 1,9-5,8 triệu tấn CO₂ của vườn dừa tỉnh Bến Tre (cũ) (Anh Khuê, 2024) chỉ trở thành nguồn thu khi được lượng hóa và xác minh. Khi thị trường các-bon trong nước thí điểm đến hết năm 2028 và vận hành chính thức từ năm 2029 theo Quyết định số 232/QĐ-TTg (Thủ tướng Chính phủ, 2025b), tỉnh có thể: (i) phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu xây dựng phương pháp luận và hệ thống MRV cho vườn dừa, ưu tiên vùng dừa hữu cơ đã có mã số vùng trồng; (ii) thí điểm dự án tín chỉ các-bon theo mô hình gộp, do doanh nghiệp hoặc HTX làm đầu mối cho nhiều nông hộ nhỏ để giảm chi phí xác minh, giao dịch; (iii) thiết lập cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch giữa nông hộ, HTX và doanh nghiệp. Lượng hóa phần phát thải giảm được nhờ tận dụng phụ phẩm cũng giúp DNNVV chủ động trước các yêu cầu về phát thải ngày càng chặt chẽ. Tuy nhiên, lợi ích này cần được đánh giá thận trọng do chi phí MRV ban đầu cao và giá tín chỉ còn biến động.
Tài liệu tham khảo:
1. Anh Khuê (2024). Bến Tre phát triển ngành dừa bền vững. https://vneconomy.vn/ben-tre-phat-trien-nganh-dua-ben-vung.htm
2. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
3. Bích Hồng (2024). Xuất khẩu chính ngạch dừa tươi, sầu riêng đông lạnh, cá sấu sang Trung Quốc. https://www.vietnamplus.vn/xuat-khau-chinh-ngach-dua-tuoi-sau-rieng-dong-lanh-ca-sau-sang-trung-quoc-post971333.vnp
4. Bocken, N. M. P., de Pauw, I., Bakker, C., & van der Grinten, B. (2016). Product design and business model strategies for a circular economy. Journal of Industrial and Production Engineering, 33(5), 308-320. https://doi.org/10.1080/21681015.2016.1172124
5. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
6. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2024). Quyết định số 431/QĐ-BNN-TT ngày 26/1/2024 phê duyệt Đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030.
7. Chính phủ (2022). Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
8. DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160. https://doi.org/10.2307/2095101
9. Gia Hân (2024). Nhiều thách thức khi trái dừa gia nhập ngành xuất khẩu tỷ USD.https://baodautu.vn/nhieu-thach-thuc-khi-trai-dua-gia-nhap-nganh-xuat-khau-ty-usd-d224966.html
10. Kirchherr, J., Piscicelli, L., Bour, R., Kostense-Smit, E., Muller, J., Huibrechtse-Truijens, A., & Hekkert, M. (2018). Barriers to the circular economy: Evidence from the European Union (EU). Ecological Economics, 150, 264-272. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2018.04.028
11. Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
12. Ormazabal, M., Prieto-Sandoval, V., Puga-Leal, R., & Jaca, C. (2018). Circular economy in Spanish SMEs: Challenges and opportunities. Journal of Cleaner Production, 185, 157-167. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.03.031
13. Quốc hội (2020). Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14.
14. Rizos, V., Behrens, A., van der Gaast, W., Hofman, E., Ioannou, A., Kafyeke, T., Flamos, A., Rinaldi, R., Papadelis, S., Hirschnitz-Garbers, M., & Topi, C. (2016). Implementation of circular economy business models by small and medium-sized enterprises (SMEs): Barriers and enablers. Sustainability, 8(11), 1212. https://doi.org/10.3390/su8111212
15. Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Vĩnh Long (2026). Báo cáo số 106/BC-SNN&MT ngày 19/01/2026 về tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ dừa tỉnh Vĩnh Long năm 2025 và định hướng phát triển ngành dừa đến năm 2030.
16. Tan, J., Tan, F. J., & Ramakrishna, S. (2022). Transitioning to a circular economy: A systematic review of its drivers and barriers. Sustainability, 14(3), 1757. https://doi.org/10.3390/su14031757
17. Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 687/QĐ-TTg ngày 07/6/2022 phê duyệt Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam.
18. Thủ tướng Chính phủ (2025a). Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/01/2025 ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035.
19. Thủ tướng Chính phủ (2025b). Quyết định số 232/QĐ-TTg ngày 24/01/2025 phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam.
20. Thùy Dương (2025). Xuất khẩu dừa Việt Nam lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD. https://giaothuong.congthuong.vn/xuat-khau-dua-viet-nam-lan-dau-vuot-moc-1-ty-usd-374287.html
21. TTXVN/Vietnam+ (2025). Dừa Việt hướng tới mốc 1,15 tỷ USD xuất khẩu trong năm nay.https://www.vietnamplus.vn/dua-viet-huong-toi-moc-115-ty-usd-xuat-khau-trong-nam-nay-post1061415.vnp
22. Tura, N., Hanski, J., Ahola, T., Ståhle, M., Piiparinen, S., & Valkokari, P. (2019). Unlocking circular business: A framework of barriers and drivers. Journal of Cleaner Production, 212, 90-98. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.11.202
| Ngày nhận bài: 28/9/2026; Ngày hoàn thiện biên tập: 5/11/2026; Ngày duyệt đăng: 17/11/2026 |
Các tin khác
Tăng trưởng dựa vào hạ tầng: Lý luận, thực tiễn và hàm ý chính sách cho Việt Nam
Sự tham gia của cộng đồng và phát triển du lịch tái sinh tại Việt Nam: Kết quả phân tích trắc lượng thư mục
Ảnh hưởng của giá trị thương hiệu, niềm tin thương hiệu đến ý định sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đại học Phenikaa
Tác động của chất lượng dịch vụ đến lòng trung thành của khách hàng tại Công ty TNHH Xây dựng và Sản xuất kết cấu thép Hợp Phát: Vai trò trung gian của sự hài lòng
Tác động của hóa đơn điện tử đến công tác kế toán và quản lý thuế tại Việt Nam
Lựa chọn ngành đào tạo đại học trong mối quan hệ với kỳ vọng thị trường lao động và chuyển đổi số: Nghiên cứu tại tỉnh Nghệ An
Khung khái niệm đa chiều về phát triển thanh toán điện tử của ngân hàng thương mại
Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận xe điện và sử dụng các dịch vụ số trong hệ sinh thái xe điện của người tiêu dùng tại Hà Nội
Năng lực kế toán quản trị số trong ngành khách sạn Việt Nam: Vai trò đối với quá trình ra quyết định quản trị